Her hefr upp biarkeyrett ok biar Bh.
#1 Her hefr bøar skipan vm mot fyrir íol oc íola uiðr bunað oc stræta ruðning (cap: 1 um Julagrid tilf. 507) Bb, c, d; 507; Her seígír um jóla frið uarn oc iola hælgíæ soknír meðan jol ero fyrir þo at maðr eígí fe at manne. oc um jola varðhalld meðan þau ero Bf; um mot fyrir jol. oc uiðrbunat moti (fyrir Bk, l) iolum. um strøti oc brygiur oc aðra luti (frå oc: mgl. Bk) Bi, k, l; Um mot ok jola frið capitulus Bm; her hefur vm varð hald bæði vm joll ok stopulS uorð ok seitír er með líggía. fyrsta capitulum Bn; Um iola vorð hollð ok oll annur varð holld i kaupstaðum ok vm frið at sætía a thomess møsso dagh ok vm þær allær græínír er þær meðr fylghía at bíar manna loghum rettom et cetera Oa; her segir (frå her: mgl. Tb) vm mott i bø uarom Ta, b; vm mot til iola fridar Xa; vm mot a tomasmessu Xc, der mange overskrifter i fyrste delen er utraderte og nokre er skrivne med ei yngre hand, sannsynlegvis frå 1500-talet; inga bolk- eller kapitteloverskrift Be; Na; Ob; Xb. Ob har ingen overskrifter i det heile, og tomme plassar for initialar er ikkje fylte ut; Na; Xb har ingen overskrifter, men initialar i byrjinga av kapitla.
SUA er auk tilf. Tb; oc tilf. 507. mælt at [ver skulum men skulu Ta. fyrir iolum tilf. Bk. mot æiga a mgl. Bd, f, n; Na; Ob. ThomaS mes/so dagh oc sætia þa mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507; tilf. over linja med yngre hand Be. iola frið. grið Bb, c, d; Na; 507. varrn tilf. Bh, n. en mgl. Bf. iola friðr scal standa/ um tilf. Oa, b. .ííí. vikur. en Nu Bf; Oa, b. ef manne er uerðr Bb, c, d, f, l; Oa, b; frå manne: maðr verðr 507. vætt frå manne: men ueita monnum Ta. með tilf. Xa. ofund i iola friði va/rrom mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; Xb; frå friði: tið Xa. með í Bl. ordom orde Ob. eða með tilf. Ta. verkum. frå eða: mgl. Be, men tilf. over linja med yngre hand. þa skulu aller retter sæctír Xb; frå skulu: skal allar rettar Ta. au/kazt at halfo. hælmíngí Bf, n; Oa, b; frå retter: retnæmir menn taka holfu meíra rett Bm. fear meíra fiar lutum Ta, b. sokner sæctir Xb. allar mgl. Bf; Ta, b. skulu standa kyrrar mgl. Bb, c, d, f, m, n; Oa, b; Ta, b; 507. meðan mgl. Bi. iola/ friðr var mgl. Bn; Oa; Ta. er lengstr. mestr Xa; mgl. Xb, c; frå er: stendr lengzt (mgl. Be) Bb, c, d, e, f; Oa, b; 507; frå var: stendr Ta, b. en .v. daga hína fyrstu frå daga: daghar hínír fyrstu Oa. i mgl. Bn. iolam íola friði þa (mgl. Ta, b) Be; Ta, b. oc hinn tilf. Bm; Oa. attanda .dag. mgl. Bm; Oa. / oc hinn tilf. Bk, m; Oa. þrettanda dagh mgl. Na; Oa; frå oc: mgl. Be, i. þa mgl. Oa, b; frå dagh: mgl. Bm; frå oc attanda: mgl. Bh, n. skulu skulum Na; Oa; Xa; 507. ver hæilakt hallda sva mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xb, c; 507; frå hallda: lata Bm; Xa. sem hín mgl. Tb. fyrsta. dag tilf. Bf; Xa; ok hinn attanda ok hinn xiij tilf. Bh, n; iola dagh tilf. Oa, b; Ta, b. / en þes i a Be, m; Oa; mgl. Bn. millum vínní vinna Bh; mgl. Be. huer mgl. Xb, c. at usækiu frå at: utan seckiu 507. slikt mgl. Bb, c, d, f, h; Na. sem hann mgl. Bb, c, d, e, f, i, l; Na; Xb, c; 507; frå slikt: sem Bk, m; Ob; er Oa; Ta, b. uil. frå slikt: mgl. Bn; Xa. En tilf. Ta, b. Stræte voʀ/ oll tilf. Ob. skulu skulum Be, l, m; Na; Oa; Ta, b; 507. ver reiða ok tilf. Bk; oll tilf. Ob; oc tilf. 507. ryðia ræiða Be. vm at Ob. [iola tið íol Bn. þar scal huarke ey 507. a draga frå huarke: eigi Bb, c, d; Oa; frå scal: skulu æígí Bf. skip ne eða Ta. tímbr. oc/ æighi lada viði timbrí Be, men utradert med ei anna hand og viði skrive over linja. a. frå ne: eda timber ne vid a laða Oa; frå oc: ne timbr viði Xa; frå huarke: eigi skiptimbrí en vidhi a lada Ob. en huatke huat Bb, c, d, k, l; Ob; Ta; huærr Bf; Ta; allt þat Bh, n; huert Oa. sem mgl. Bi. a stræti er værðr Oa. boret a verðr ætthuert Xa. oc liggr þar. a tilf. Ta. þa take/ gialkyri fragment 35 begynner. þæt tilf. Be. af oc hafe sva mgl. Ta, b. hæímolt frå sva: heím. ok nyti sua heímolega Bl. sem tilf. Na; Ta, b; Xa, b, c; 507. honum være a mote dømt þat. mgl. Bb, e, h, k, l, m, n; Ta, b; Xa; 507; 35. / ef þat er bættra en øyrir .Silfrs. mgl. Xa. en ef þat er [eigi bæitra. værra Be; Xa; uerra en øyrir Ta, b. en øyirír tilf. Oa. þa a sa mgl. Oa. þat mgl. Be, i, k; Ta, b; Xa. er stræte at/te. a Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507; 35; frå stræti: stretít a Bn. En hin se uere Bf; Oa, b. þa mgl. Bb, c, d, e; Xa; 507; 35. uitiS við Bm; vitnis Oa. lauS er atte. /
#2 (Vm þat er tilf. Bd) Ef menn ganga uti um nætr Bb, c, d; Vm ínní setor um neter Bf; At men skulu ínni sitia vm netr Be; ef menn ganga druknir um nøtr uti (mgl. Bk) Bi, k, l; Ef menn ganga vti um neter Bm; vm inní setor a iola tið ok vtí gongur Oa; her Segir (frå her: mgl. Tb) ef men ganga uti vm netar Ta, b; vm ranz saks hus Xa; ef menn ganga Xc; Mæn skullu Jnnj sittia um nætter .2. 507; kun ganga igjen 35; inga kapittelmarkering Bh, n; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb.
Aller men skulu ínní sitia vm netr oc en Be, h, i, k, l, n; Ta, b; Xa. ganga fara Bb, c, d, f; Ob; 507; 35 (slutten av ordet mgl.); fare Oa. æigi engi Bh; mgl. Xa. vti at tilf. Be; Ta, b. ærendz/ lausu løysi Bb, c, d; lóysum Na. i garða annara manna. frå ærendz: mgl. Bh, m, n. en ef hann mgl. Na. gengr oc stenðr þar mgl. Bf, m; Oa, b; frå gengr: stendr Xa. .i./ garðz liði liðum Bn; frå garðz: garðe Ta, b. eða i mgl. Bb, c, d, i, k, l; Na; Xa; 507. forstofu. frå i: forstofum Bh, n. þa mgl. Be. sæti frå þa: skal (taka oc tilf. Oa) setía Bb, c, d, f; Oa, b; 507; 35. þan hann Na. man i ranðzsakS raðz manz Ta; raðzmanna Tb. huS at usæki/u orseckíu Bb, c; 35; frå at: mgl. Be, h, m, n. oc biði bida Oa; 507. þar therS Ob. domS. vm morgunin tilf. Bh, n. Mot skulu skolum Bb, c, d, e, f; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. ver mgl. Bk. hafa eíga Bf, h, l; Na; Xa. vm [iola tið iol Ta, b. iamnt sua Bb, c, d, e, h; Xb, c; 507; 35; beint Bi; mgl. Bf, m; Ob; Ta, b; Xa. sem firir mgl. Bi; frå iamnt: Sua Sem Bn; sæm Oa. / vttan iol tilf. Ta, b. vm mgl. 507. manhælghi vara. oc vm mgl. Bb, c, d, e, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; 507. þiofnad oc sva mgl. Bb, c, d, e, f; Oa, b; Ta, b; Xb, c; 507. vitna allra níota niote Ob. / sem þess a i Bb, c, d, f, h, i, k, l; Na; Ob; Tb; Xa; 507. millum./
um mottecin mal huersu halldazt skulu (frå huersu: mgl. Bk) Bi, k, l; Um lofa tak Bm; Vm hanðsalað mal Ta, b; vm biar manna lofa tak Xa; vm all þau maall Xc; kapittelmarkering og initial Na; inga kapittelmarkering Be, f, h, n; Oa, b; 507. Oll þau mal er ver men Be. takum frå ver: menn taka Bb, c, d, f; Oa, b; Ta; 507; 35. [með lofa take hondom saman Be; Ta, b. a mote frå a: mgl. Bb, c, d, f, h, n; 507. varo tilf. Be. var frå a: sin Oa, b. a i Bb, c, d, f, h, i, k, l, n; Na; Ta, b; Xa; 507; 35. millumm um/ kaup eða ok Bk. salur sokner Be, h, m; Xa; frå kaup: krauur eða sokner Ta, b. eða oc Bf; Oa, b. þat mgl. Bb, c, m; Na; 507. annat sem tilf. Be, h; er tilf. Bk, m, n; Ta, b; Xa. þessu er þesso er Bf; er þui Oa, b. likt that tilf. Na. er oc Bf; Oa. ok tilf. Bh, m, n; Ob; Ta; er tilf. Tb; at tilf. Xa. bø varom er hænt/ þa þat Bf; mgl. Bb, c, d; Oa, b; 507. scal þat mgl. Bm. allt mgl. Xa. halldazt var a i Bb, c, d, f, h, i, k, l; Na; Ta, b; Xa; 507. millum frå var: meðr oss Oa, b. vm kaup {…}nat þesso likt er bø uarum tilf. 35, og her endar fragmenta. er ok Be; Ta, b; ef Bf; Ob; Xb, c; en Xa. bok mæler frå er: ef log mælla Bh; en log melír Bn. eigi i a Be, I, l; mgl. Bb, c, d, f, n; 507. mote sækr er tilf. Bh. huer/ halfre mork .Silfrs. mgl. Bf; Na. er þat ryfr. nema konunge konungr lofe eða Bm; monnum Ta, b. uarum tilf. Ob. litizt annat sannare./
ef maðr ruplar drukkinn mann Be; ef uarð menn hitta drukna menn (fra drukna: drukín mann Bl) Bi, k, l; Xa; Um drukna menn er vti ganga um neter Bm; her Segír (frå her: mgl. Tb) vm drucna men Ta, b; kapittelmarkering med initial Na; kapittelmarkering‚men overskrifta sannsynlegvis utradert Xc; inga kapittelmarkering Bf, h, n; Oa, b; 507. NU En Bb, c, d, f, n; Oa, b; Xb; 507; mgl. Bh. ef [druknir men ganga druckín maðr gengar uti Ta, b. vti tilf. Bm. um bø varn mgl. Bb, c, d, e, h, i, k, l, m, n; Na; Tb; Xa; 507. innan. mgl. Ob. oc hítta varð/ men a mgl. Xb. þa. frå varn: um netar ok fínna han uarð men Ta; frå hítta: fínna han varð menn Tb. þa mgl. Bk, m; Ob. scal skulu Xa. rettlæida þa han Ta; mgl. Bh, m; Oa; Tb. en oc Xb, c. æigi rangt. frå rettlæida: leiða þa i ransakS huS Bk, der ransaks hus er utstroke. huart sem er þat Bh. þat tilf. Bm, n. ero er Tb. / konor eða karllar. frå ero: er karlmaðr eða kona Ta. en mgl. Bh, m, n. at af Bl. þui skulu þeir frå skulu: skal Bh, n. spyria frå en: oc spyrí Ta, b. hann tilf. Xa. huar ínní heimilí Bf, k; Ta, b; heímí Bl. hanS. þeirra Bn; Ta, b; frå inni: hæímíli þeirra Oa, b. er. mgl. Ob. / oc en Bn; mgl. Bb, c, d, e, f, i, k, l; Na; Ta, b; Xa; 507; frå ínní: herbirgi þeirra ero. En Bh. ef hann væít þat. mgl. Bn. þa skulu þæir hann mgl. Be. hæim læiða. frå skulu: leiðí han heím. En ef han leiðir annan uegh bøte mork Silfrs Ta, b. en ef hann væit ækki til þat Be; heímilí sit Ta, b; mgl. Bn. þa fø\43r\re þeir mgl. Bh, m, n; Ta, b. hann til mgl. Bb, c, d; 507. nesta huS bonda. oc late þar liggia [til þess þar til Bb, c, d, m, n; Oa, b; 507. er hann væit huert er tilf. Tb. / hann gengr. fer Bb, c, d; 507; skal Bf; Oa, b. nema husbonde bonde Bh, n; mgl. Bl. vili fyr hæím læiða. En ef hann væít ekkí till tilf. og understreka, sannsynlegvis med same hand Xb. en sa maðr er annan/ væg mann Bf; frå annan: audruuis Bh; Ob. læiðir. þa er hann frå þa: er Bb, c, d, e, h, n; Ob; Xa; 507; frå annan: aðru vis gerir Oa. sækr frå þa: sekkizt Bf; er Bi. mork .Silfrs. frå en sa: mgl. Ta, b. [En ef Nu Bb, c, d, f; Oa, b; 507. maðr hann Na. ruplar [drukkín mann drukna menn Xb, c. / løyndri løynande Ta, b. hendi fotum kleðum Bh; fangum Ta, b. sínum mgl. Bf. eða mgl. Na; Ta, b. fe. fe{r}ða fe sínu Bf; frå eða: mgl. Bk, l. æða vøttum tilf. Oa. [eða vapnum. mgl. Ob. huart sem hann mgl. Bh; frå huart: huer sæm þat gerir at Oa. rupplaʀ/ kono eða karl man. frå kono: kallmenn eða konor Bb, c, d; 507; frå hann: þat er konor eða karlmen Ta, b. svare sa tilf. Bl. sliku mgl. Bn. fyrir sem hann hafe hefðí Bf, k; Ob. stolet iamnmycklu./ auðru tilf. Bf; Oa, b; Xb; her skyt 507 inn eit kapittel: Ef vardmenn finna man vegin Jnnann þackmarcka vara. Cap: 3. Nu ef vardmen eda adrer men finna mann vegin á strættj vthi, æda J odrom stadt Jnnan þack marcka bøar manna, þa skulo þeir ganga till hosbunda thes er þar á houss mest, oc segia honnom till fundar sins, oc bæræ hann lioss till licks, oc æf þeir kenna, þa gere hosbunda bod till ærfuingiæ. En æf madr sa er till er rættir er efter mælande. þa bære þangat lick J house hans. En æf saa er ey till, þa bære lick J houss gialkyra. Ock skal gialkyrj efter mæla, oc gera manzbanan utlægr, æf ey kommor viglysing fram á motæ. En ærfuingi spyri murdt, æf hann kamr till at koma 507.
#3 Um uarð halld um iol (Cap: 4 tilf. 507) Bb, c, d; 507; Vm iola varð hald Be; her seígír um jola uarðhald Bf; her segir um jola vord huorso hallda skal Bh; um iola uorð oc stopul uorð utan iola. oc um leigu þeirra. oc um gongu uorð utan iola. oc. ranndsak um uorð. oc søkt er uið liggr. ca__pitulus Bi; Vm iola vorð ok stopul (stopuls Bl) vorð utan iola ok vm leigu þeirra ok vm gongu vorð (utan iola ok ranzsaksuord ok sekt er uídr liggr tilf. Bl) Bk, l; Um vorð um iola frið Bm; her segír vm uarð hald þau Sem ver eígum Bn; En vm vorð holld i bø varum Oa; her Segír vm iola uarðhald Ta; um varðhallð Tb; Xa; inga kapitteloverskrift Ob; inga kapitteloverskrift, men initial Na; Xb, c.
VOrð uorðr Be, f, h, k, l, m; Na; Ob; Ta, b; Xa, b, c. scal frå vorð: Worde skulu 507. upp uppí Bb, c, d, f, h, i, m, n; Na; Ob; Xb, c; uppi uera Bk, l; Oa; Ta, b; uppi haldaz Xa. meðan iola friðr er. stendr Bf, h; Oa; Xb, c. / þan han Ta, b; Xa. vorð tilf. Xb, c. sckulu hallda .vi. fiorer Ta, b. skilrikir mgl. Tb. menn. Skullu vorð hallða tilf. Tb. þeir þar Xc. sem huarki ero røynðir kíændir Oa, b. att/ þiofnaði þiofsko Be, f; Ob. ne eða Be, k, l. at mgl. Bb, c, d, f, i, k, l, n; Na; Ob; Ta, b; Xa, b, c; 507. huínzsku. þa scal gialkyri mgl. Tb. til næfna með husbonðe husbonda Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; 507; bonda Xa. ra/ðe. en mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. þeir skulu mgl. Bc. hafa taka Ta, b. i læigu sína mgl. Bh. .v. merkr .Silfrs. mgl. Xa. af bonda fe. frå af: mgl. Bb, c, d, e, f, h, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa, b, c; 507; frå .v.: eftír þuí Sem þeír uerda a satter Ta; xx aura Tb. [af bøar manna/ fe. mgl. Bi. scal þæim luka lukaz Be. fyrir tilf. Oa. halft fyrir ioll. en halft a tilf. Bb, c, l; 507. tolfta xiiida Oa; xííí Xb. dagh iola. i íloum Bb, c, d, h, k, l, m; Na. en þa her begynner fragmenta 35. er þessir tessa Ob; mgl. Bb; 507. / .vi. íííí Tb; mgl. Bh, k, n; Ta. menn ganga til [varð halldz. uarðar Bb, c, d, f; Na; Ob; Ta, b; 507; varða Oa; skipdar halds Xa. þa skulu þeir ví men tilf. Oa; þar tilf. Xa. híttazt uið með Bn. sandbru halwarðz kirkiu Oa; lafranz kirkíu Xb, c; mgl. Ob. oc þa Bh; mgl. Oa, b; Ta; frå uið: a krossenom Tb. skulu/ þeir mgl. Bb, c, d, f, h, l; Ob; Xb, c; 507. .ííj. mgl. Be, i, k, m; frå þeir: íí Oa; Tb. níðr ofan Bf; vtt Oa, b. ganga abryggior þær tilf. Be, h, m, n. sem nest er gengt er mgl. Bi, m, n; Xb, c; 507; frå gengt: gengít Bb, c, d, f, h; frå er gengt: ma ganga Be; gengr Bk, l. æppla garði konungS/ oc sva ín suðr Xb, c; nider 507. æftir bryggium. frå níðr: ganga suðr till olafs kirkiu oc aftær vm bryggíur Tb en aðrer .ííj. tilf. med same hand; íí Tb. skulu ganga in æftir langstræti langastræte Bb, c, d, k; 507; frå in: up aa haugha Xb, c. / hit at Bf, m. øyfra oc hittazt hittíst Bf, k. uið með Bn. olafS kirkiu ín tilf. Be. [i vagS botní mgl. Xb, c. oc snuizt þeir er [æftiʀ/ bryggíum uppí Bn. gengo foro Bb, c, d; 35; frå bryggium: bryggiu foro 507. ut mgl. Xb, c. hítt at Bf, m. øfra. en þeir er hit at Bf, m; mgl. Bl; frå er: mgl. Bi. øfra gengo snuizt mgl. Bf. ut norðr Xb, c; frå hit: eftir streti gengu snuíz Bk. eftir/ bryggium frå hítt: eptír langstretj Bn. oc hittizt hittast 507; frå snuizt: snuaz þeir er itt øfra gengu vt eptir langastrete ok hittaz Bh. utt tilf. Bb, c, d; 35. uið með Bn. sand bru. frå sand: lafranz kirkíu Xb, c; frå in æftir: norðr till lafrans kirkiu oc up till smiðíu buða. oc sua niðr aftær a torget. oc fínnast aller at lafrans kirkiu oc Tb; sæm Gialkyri gerir rað at Xa; frå uið sandbru oc skulu: vtt á øyrum ock ganngi allir samtt vp vm Skaghan. Wicki tha thrir vt vm Giæilar, ock thatt vpp efftir stretti um Mart{ei}ns kirckio, ock thathann up firir vestann Gregoris kirckiu, oc sua up um gard Biergsueins pipu. ock sua fir væstann Mariu kirckiu, ock sua up æfftir langstreti firir offuann konongs gardt, thil nausta biscups. Enn adrir iij snui upp æfftir langstreti oc offuann um klemetz kirckiu gardt, ock offuan um krock, oc sua vp æfftir bryggium, ock up milli kross kirckiu oc sopssenns, oc vp æfftir lanngstreti, milli allra hæilagra kirckio oc Benedictus kirckiu ock vp æffter almeningenum milli konongs gardtz, ock prædicara husa, oc vp firir væstann konongs gardt, thar thil ær thæir møta hinum. Sidann snuiztt vm ock ganngi thæir at nedra ær ader genngo hit øffrø, allt vt thil gardtz Sigurdar suardaga, Sidann fare thæir er ader foro hitt øfra offuan æffter kaupmanna streti, oc sua vt æfftir lanngstreti fir nedan Olaffs kirkiu oc vt at øyrar. En hinir snui vtt æffter langstreti firir offuann Gregoris kirckiu, oc that vt med Marteins kirkiu, oc hittizt á øyrum vid smidio Budir Na. Sva skulu þeir iamnan skiptazt oc tilf. Bf. ganga gera Tb. oc um snuazt frå sem nest er gengt: eftir biskupS almenningi ok sua vit eftir bryggium ok møtazt vider nicholaS kirkiu ok sculu their iamnan skiptazt ok ganga Ob. þar frå oc: mgl. Bf; frå sem nest er gengt: æftir biskupS almenningi. ok sua vt æftir bryggium. ok sua .íí. æftir vestra stræte ok .íí. æftir østra stræte. ok auster a lykkíur. ok híttast vtt at marío kirkiu. skulu þeir íamnan skiliaz. ok ganga þær Oa. til er tilf. Bb, c, d, e, f, k, l, m; Na; Oa; Xa, b, c; 507; sem Bi. daghr er frå daghr: er daghar Tb. oc ringir ríngt er Oa; Tb; ringiast 507. at sma kirkium. kirckiu 507; frå sma: lafranz kirkíu Xb, c; frå sandbru oc skulu: lafranz kirkiu í tunsbergí. skulu tueír ganga þat øfra vm bardar garð ok híttaz a torgeno. en hínír sem eftir streteno gengo skulu þa vm snuaz. Skulu ganga vpp vm amunðr gard ok sua øyfra með brøðra garde. en hínír Skulu ganga með øfra strete ok hittazt uiðr nedra garðsliðí a olafS kirkiu garðe. en þeír sem þa gengo øfre Skulu ganga norðr eftir strete. en hínír níðr a bryggiur ok skulu þeír fínnazt a huaríum almenningí øfra uegh ok neða ok Ta. øpa skulu þeir mgl. Bn; frå øpa: Sua skullu þeir ok kueda Bh. uið huern/ almenning frå þeir: mgl. Ta. er liggr vm við Be; ífuír Oa; Ta. þuæran mgl. Na. bø varn. frå er: mgl. Ob. en ef mgl. Ta; frå en: Nu Bf; Oa, b. sa uil æigi vorð hallda/ er en Ta. gialkyri næfnír til frå gialkyri: til er næfndr af Gialkyra hende Xa. með husbonda biar manna Be; Ta, b. raðe. þa tilf. Be, f, k; Oa, b. hann er sækr .íj. aurum .Silfrs. ok nef/ní annan her endar fragmenta 35. i [hans stað. frå hans: staðinn Bi, k; frå en ef: mgl. Bl. en ef æín huær [varð manna mgl. Xa. sofnar aværði/ giallde bøte Ta, b. øyri mork Xb. .Silfrs. ok nefni annan i staðinn tilf. Bk, l. En ef nokor æín huar Xb, c. varð manna lætr vorð falla. þeirra sa Bh, n; þeir 507. er uið með Be, n; Ta; mgl. Tb; Xa. bøar/ manna fe mgl. Bk. hava hefr Bh, n. tækit. þa er han sækr .íj. aurum mercker Na. .Silfrs. frå en ef æín huær: mgl., men tilf. med marg. hand, sannsynlegvis frå 1300-talet Bc; mgl. Bd, f; Oa, b. en mgl. Bb, c, d; 507. þa er vorðr þeirra er Bl, men verkar utradert; mgl. Bh; Oa, b. / fallen ef er Be, l, m; Oa; Ta, b; Xa. ællðr kømr i bø. hus Bm. uarn tilf. Bl, n; Oa. oc fínna værða varer Be. aðrer menn fyr en þeir. a tilf. Ta; a verða vare vit tilf. Xa. eða frå finna: verda adrer fyrr varer en their ok sua ef Ob. værða/ broten up mgl. Bb, c, d; Ob; 507. huS manna mgl. Ob; Ta. oc stolet or ut Tb; mgl. Oa, b; Ta. fe manna. mgl. Bb, c, d, e, f, i, k, l; Na; Xa; þæíra Oa. eða fær hær mgl. Tb; frå fær: rør Xb, c. til bøar. æítt eða Ta. / langskip þat er mgl. Bn. sessom ma tælia eða þat þui Bh, i, k, l, m, n; Na; Ta, b; Xb; mgl. Bb, c, d, e, f; Oa, b; 507. flæiri oc sea aðrer menn mgl. Oa, b; Ta, b; Xb, c. fyr en/ þæir. frå en: mgl. Xa; frå oc: mgl. Bh, m, n. en ef hær fær mgl. 507. til bøar oc værða værða mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507. varð menn varer uið. með Bc, d, n; mgl. Oa. lið tilf. Be; Ta, b. þa skulu/ þeir renna laupa Bf; Oa, b. til stopulS varða uarðar Bf, l; Oa, b; Xb, c; vorðz Xa; frå stopuls: stopuluarðar Bb, c, d, e, h, i, k, m, n; Na; Tb; 507; gildis klocko uarar eða lafranz kirkiu Ta. oc biðia biði Na; mgl. Bl. lata þa Bf; Oa; þa ríngia oc Tb; frå biðia: biði þa Bb, c; 507; hann Ob; mgl. Be, h, m, n; Ta. klyckia. ringia Bi. en sumir til eftír Ta. rennara/ at ok Bk; Na; Xb, c; 507. biðia lata hann Na; Xb, c; 507; frå at: oc biðia hann Bb, c, d, f, h, i, l, m, n; Ob; Ta, b; oc lata Be; Xa. blasa [i horn mgl. Be; Ta, b. sem skiotazt akafast Ob. ma hann. frå ma: mgl. Bm; frå en sumir: ok bidia hann blasa j horn sæm akafuast ma sin Oa. oc skulu [varð menn mgl. Xa. sægia ho/num hinum Ob. huært huar Bb, c, d, f; 507. er tilf. Na; Tb. þau skip læggia fara Bb, c, d, e, h, i, k, l, m, n; Na; Xa; 507; frå þau: þat skip færr Bf; Oa, b. at lande. en huær þeirra manna mgl. Bb, c, d, f; Ob; 507; frå þeirra: mgl. Oa. er frealsir e/ro oc fultiða. þa tilf. Bm. skulu þangat fara koma Bk. með uopn sin oll. frå uopn: uopnom Sínum ollum Ta, b. en oc Bb, c, d, e, f, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. ef ufriðar ofsa Be; Tb. hær/ er þa ma konungr gefa þæím mgl. Bb, c, d, f, h, m; Oa, b; 507. huærium manne Be; mgl. Ta, b; frå þæím: huerium þeirra Bi, k, l; Na; Xb, c; ollum Bn. landraða sok er ef Bk, l, m; Na. han uil frå er: mgl. Bn; Xa. þæim tilf. Bh. er ef Ta; oc Tb. oðru vis/ gerer. gera Xa, b, c; frå er: ef oðro vis gera Oa. nema naudsyniar nauðsyn Be; Oa, b; Ta, b. banne. resten av kapittelet mgl. Tb. Stopul Stopuls Bc, d, l; Oa, b; Ta; Xa, b, c. vorðr scal vera hallden huería nott tilf. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta; Xa; 507. i níkulass Margrette Na; lafranz Ta; Xb, c; mgl. Oa. kirkíu stopli. garðe Be, men utradert og stoppli skrive over linja, sannsynlegvis med samtidig hand; frå i: mgl. Bm. ef ufriðar er uan er tilf. Ta. hann þann Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa; Xb, c; 507; their Ob; þann uorð Ta; frå nikulas: kirkiu þeirri en Gialkyri gerir rad fyrir. þa Xa. skulu hallda .íj. menn. [goðer oc mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. skilrikir oc æighi ero tilf. Ta. at v\43v\knytum illum lutum Bm; onytu Xc; 507. røndir. kendír Bn; Oa; frå vknytum: vnytum lutum kendir Ta. þeir sem frå vknytum: vnytu kender oc Be. gialkyri næfnír oc raðz menn nefna Bf; frå þeir: En giallkyri nefní þa Ta. til með bøar manna raðe./ En þeir menn tilf. Bh. tvæir skulu taka a .xíj. xííí Bf. manaðom huerium tilf. Ob; 507. .vííj. Merkr .Silfrs. mgl. Be; Xa. i læigu sína. frå læigu: løynæ sinæ 507. / [Skulu fram koma mgl. Bf; Oa, b. .íí. Merkr .Silfrs. mgl. Bc, d, f, h, m, n; Oa, b; Xa, b, c; frå Merkr: mgl. Bk. at vætr nattom frå at: um vætr netr Xa. sín sína Be, f, n; Ob. huarom huar Be; Ob; huart 507. þeirra. mgl. Bi; frå sín: mgl. Oa. oc .íj. Merkr/ Silfrs tilf. 507. at frå Merkr: mgl. Ob. palS nicholas Bm. messo aðrar tilf. Bk; ok tilf. Bm; Na; Oa; Xa. .íj. merkr aðrar Bl; mgl. Xa. at sumar malom. nattom Bm. oc mgl. Bb, c, d; Oa. .íj. Merkr mgl. Be; Xa. at sæliu manna mgl. Bh, m, n. voku. messo Be, f; Xa, b, c; frå En þeir: mgl. Ta. ok skiptí æftir iamfnað sín a millum tilf. Oa. / En Oc 507. ef sa uil æigi vorð hallda er til er var, retta frå ero Oa. næfndr. þa tilf. Xa. giallde bøte Ta. .íj. aura .Silfrs. mgl. Ob; Ta; 507. en/ giælkyri scal næfna frå scal: nefní Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507; frå en: ok nefní Ta. annan mann tilf. Oa. i [stað hanS. staðín Bb, c, d, e, f, h, i, l, n; Na; Xa; 507. En tilf. Ta. Syslu maðr konongs tilf. 507. scal lata tilf. Oa. fa næfna Be; Ta. til .íj. skilrika Bh, n. menn frå .ij.: mann Bm. / at ranzsaka vorð men tha er till vardar ganga Ob. [huærn dag um kuælldom huert kuelld Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta; Xa; 507. oc En Be, h, m, n; Ta; Xa. ef þeir hitta finna Oa. varð men/ sofa sofande Bb, c, d, e, f, h; Oa, b; Ta; Xa, b, c; 507; sofnaða Bi, n; sofna Bm; frå men: mann soffin Na. a værði oc eða Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Ob; Ta; Xa, b, c; 507. eigi a vorð komenn komner Bb, c, d, f; Ta; komna þa (mgl. Bn; Oa; Xb, c) Bh, i, k, l, m, n; Oa; Xb, c; 507. er ríngir ríngd er (at tilf. 507) Bb, c, d, f; Na; Oa, b; Xa; 507. ællzslekking. til elldz slekkingar Bh, n; at nat song at hafud kirkiu Xa. þa giallde bøte Ta. øy/ri .Silfrs. eða se veri Oa; verdhi Ob. kastadr kastat Bh; 507. imyrkva stofu. þa er oc mgl. Be, k, l; Ta; Xa. vorðr þeirra mgl. Be, h, k, l, m; Oa; Ta; Xa. fallen er ef Bb, c, d, f, i, m; Ob; Xc. ellðr/ kømr i bø. oc finna aðrer menn mgl. Bb, c, d, f, h, k; Oa; Xa; 507; frå finna: verda adrer varer Ob. fyr a tilf. Ta. en þeir. eða Ef Ta. hær fær til bøar ætt lang/skip skípp Be; Ta. eða þui mgl. Bf, k, l; Oa, b; Xa. flæri. oc En Bh, i; Oa. ef slikt þui likt Xa, b, c. kan at mgl. Bb, c, d, h; Na;507. henda. frå kan: henðir Ta; frå slikt: þui likt hender; frå þa er: ok ef vorðr þeirra fellr Bn. þa svare skal suara Be, m; Ta; Xa. sliku fyrir sem/ aðr er mælt um iola vard halld. frå vard: uorð Xb, c; frå iola: uarðhalld. um iolatið Bi, k, l; resten av kapittelet mgl. Na. gongu Gangganda Bm; Ganga Ob. vorð mgl. Xb, c; uarð menn Be; menn Bf; vorðr Bh, k; uarðhaldz men Ta. skulu ok tilf. Bc, d, f. .vi. menn mgl. 507; frå .vi.: mgl. Ta. hallda hue/ria not mgl. Ta; frå hueria: mgl. Bm. iamt sua Bb, c, d, e, f, h, n; Oa, b; 507; mgl. Ta; Xa. sem frå hueria: mgl. Bi um [iola tið. íol Bn. skulu þeir þar Xb, c. aller ganga oc tilf. Bi híttazt frå aller: finnaz (Sua tilf. Ta) Be; Ta. uið sandbru d tilf. over linja, usikkert om det er same hand; haluuarðz kirkiu Oa; lafranz kirkíu Xb, c; frå uið sandbru: i Ta er nokre grafem utraderte, og det er gjeve plass til ca. 14 bokstavar, dinest står sem fyr Segír. / þa er þeir ganga til varðar varðhalldz Bf; frå þa: þegar þeír ganga a uorð Ta. oc skipa skipta Bb, c, d, e, f, h, k, n; Oa, b; Ta; 507. sva til tilf. Bf. gongu oc at Oa; mgl. Ob. um snuazt snyníng Bm. sem aðr/ sægir er saght Be, h, m, n; seghizt Xb, c. um iola vorð. varðhalld Bf; frå uið: sæm aðr sægir vm jola vord Xa. scal huær þeirra mgl. Bb, c, d, e, f, i, l; Xa; 507. hafa half tilf. Be, f, i, n; Ob; Xa; halfa tilf. Bh, l, m; Xb, c. ærtogh .Silfrs. mgl. Bb, c, d, e, h, i, k, l, m, n; Oa, b; Xa; 507. a not huerri værði Be. / af bøar monnum manna fe Bk, l; Oa, b; frå scal: En þess i mellum J friðí Skulu .íj. men hal‘a uord vm nat huarria. Skal huar þeíra taka halfa ørtog poyninga af huaríum þeím manne er bøn byggír oc før er til at halda uorð Ta. æftir þui frå monnum: manna fe Sua Bh. sem gialkyri [gerer rað fyrir frå gerer: leggr rað (raðs Bf; Ob) til með goðra manna raðe (skípan Oa, b) Bb, c, d, f; Oa, b; 507. [eftir iamnaði mgl. Bm. / af garðe huerium./
#4 Um husa upp gerð oc þeirra er aðr stoðo Bb, c, d; Vm husan oc strætes gærðír Be; Um husa skípan i kaupstað oc um strætes gerðir Bf; Vm hussa settningar ok bry{ggna} Bh; um husa skípan oc strøtíS giorðir (gerd Bk, l) oc brygna. oc almenninga. huersu bua skal huerr fyrir sínum garði (frå oc: mgl. Bk) Bi, k, l; Um garða huersu vera skulu Bm; hverSu huSum skal skípa j bæ varvm Bn; Um almenníngha manna ok garða et cetera Oa; her Segir vm husa Skipan i bø uarom Ta; Vm husa skipan i kaupstað Tb; huerso skipa skal husum Xa; Um husa upgærd almeningar, oc veitar. Cap: 5 507; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb; kapitteloverskrift mgl., sannsynlegvis utradert, men det finst initial Xc.
HVS þau ol tilf. over linja med same hand. sem aðr mgl. Bl. ero stodo Ta. stande skulu standa Xb, c. kyr tilf. Bh, n. sem aðr tilf. Bl. komen ero. en ef sa hann Bm. uil huS lata mgl. Be, i. / up gera er a. þa scal hann sa Bh. sua lata (mgl. Be, i, k, l, m, n; Na; Ta, b) tilf. Bb, c, d, e, f, i, k, l, m, n; Na; Ta, b. skipa sua lata skipta (skipa 507) Ob; 507; frå hann: sua lata skipta Oa. heðan af frå heðan: tilf. i margen, sannsynlegvis med same hand Be; frå skipa: sva lata gera eða skipta Xa. sem logmaðr oc eða Bd, i, k, l; Na; mgl. Bf. gialkyri/ oc syslu maðr tilf. Be, f, h, n; Oa; Ta, b; Xa. eða oc Bb, c, d, h, k, l, m, n; Oa, b; Xa; 507. raðz maðr menn Bb, c, d, e, f, h, k, l, m, n; Oa, b; Na; Ta, b; Xa, b, c; 507. sea at rettlegazt se er Ta, b; 507; frå rettlegazt: rettlegt er Xa. bæðe uið með Bb, c, d, n; fyrir Bh; mgl. Ta, b. stræte oc bryggíur. bryggium Bh. oc tilf. Be; Xa; Xc har fylgjande tekst, men den har vore utradert: er ouar hafa en hínír upp føra. sva ok Bm; Ta, b. uið uiða Bi, k, l; frå sva: mgl. Bn. al/menninga oc væitr. frå oc: mgl. Bi; frå sva: almeningum ok veittum Bh. oc tilf. Be. sua Nu Bh, n. scal skulu Na. oc stræte r tilf. over linja med same hand; frå sva uið: ok Bb, c, d; 507; mgl. Bf; Oa, b. huert mgl. Na. iam hat viðt sem annat Tb; frå iam: iamt uiðr annat Ta; frå sua: Nu skulu ok stræte oll iam ha Bm. aðru tilf. Bb, c, d, f; Oa, b. oc odru. Ock skulu gardr huar 507 .xíj. vííí Oa. alna brætt / vera mgl. Tb; frå .xij.: iafn breit .xij. alna Bh, n; mgl. Bk; Ta. oc sva bryggiur. frå sua: mgl. Be. skulu þeir læggia sinar bryggiur frå sinar: huartæggia Ob; mgl. Bb, c, d, f; Oa; frå bryggiur. skulu: skulu þeír skípa bryggium Ta, b. er frå læggia: seigia som 507. ofhafar upp hafar Bh; ofhatt Ob; ofharr Tb; ofar Xc. hafa/ en híníʀ þæír Bf. up ut Bn, men retta frå upp. føra í fra Be; Tb; frå up: uppí Ta. eftir þvi frå eftir: suo Bm; mgl. Bb, c, d, f, k; 507; frå up: vppæ Oa, b. sem frå eftir: er Bl. logmanne eða oc Bi; 507; mgl. Be, f, k, l; Ob. gialkyra eða oc Bb, c, e, i, l; Xa; 507. raðz monnum / synízt þikkír Be; Xb, c; 507. rettlegazt. frå synízt: þickír retlígt (vera tilf. Bk) Bb, c, d, f, i, k, l; Na; frå monnum: menn sea at rettlegt þicki vera Xa; frå eða: syslu manne þykkír retlegt Bf; Oa, b; frå logmanne: konungr ok gialldkyri sia at retlegazt se suo Bm; logmaðr oc gialkyrí ok radezmen. þickia raðlickt vera Ta, b; frå eftir: mgl. Bh. vera tilf. Be. sva at allar se iamhafar. frå eftir: Sua allar se jafnar Bn. en ef siðan siðar Bh. siga frå at: ok Oa. bryggiur/ þa mgl. Bh, m; Xa. føri þeir þar Xb, c; þær 507. up er þær þeir 507; mgl. Na; Xa. æigu frå er: sinar bryGior Bh; frå þa: færí upp ok haldí Bn. oc hallde halda Bl; Ob. aullum tilf. Bh; þeim tilf. Xa. iamhafum þæim íamft Oa, b; frå þa: halde sa vpp er .a. iamhafa Be. uið frå iamhafum: ollum jofnum með Bn. þær þæn Be; hínar Bl; Oa; frå iamhafum: þeím jamt uið hínar Bf. er mundan/ga Xc har iamhafar understreka, med mundaga tilf. over linja med same eller samtidig hand. ero. hæfír Be; frå þa: halðe Sa upp er a uiðr þan Sem nyta (nu Tb) a Ta, b. almenningar skulu vera .vííj. alna bræðír tilf. Be; Ob; Ta, b. er en Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xb; 507. væitr þriggia frå er: en uart .íííí. Bn. alna garða/ a i Bb, c, d, h; Ob; Ta, b; Xa; 507; mgl. Bf, m, n; Na. millum. frå garða: mgl. Bi, k, l. Sva skulu skulum Oa; Ta, b; Xa, b. ver oc husa garða vara at oc Xb. bera meghe pund garða (J tilf. 507) millum tilf. Bb, c, d; 507. i hítt Ta. þrøng/sta laghe liði. eða læggi Be. eftir endilangum endelangu Be. garðe Bb, c, d; 507; gorðum Bn. upp oc ovan frå eftir: upp ok níðr i Bk; frå i: garða Bf; Oa, b. millum frå eftir: upp oc niðr milli Bi, l. stræteS oc brygna. brygíu Bk. þuert vm back tilf. Bh. sva mgl. Bf; Oa, b. / scal mgl. Bb, c, d; 507. oc fyrir at Bl. ofan stræte mgl. Xa. huer þuær Be. garðr vera mgl. Bh, n; Ta, b. open up or mgl. Bb, c, d, f; Oa; 507; utradert Bl; frå upp: mgl. Ob. sem aðr er [melt fyrir/ neðan. skílt fyrír Bn. en ef mgl. Be. huS sætr a mgl. Tb; frå huS: maðr sætr hus Xa. eða svaler sva løtr Bi; hus ner at ber Oa. ifir ætt huert þeirra þessara Bb, c, d, f; Na; Oa, b; Ta, b; 507; þessa Be; þetta Bn; Xa, b: mgl. men tilf. over linja med anna hand Bl. heðan af frå heðan: mgl. Xa. giall/de bøte Ta, b. mork .Silfrs. oc føre flyti Be; Ta, b. huS af aftar Ta, b; mgl. 507. ínnan fímtar. en ef þa þat Ta, b. er eigi er tilf. Bf. af førtt mgl. Bn. / þa late gialkyri oc raðz bear Be; Ta, b. men frå oc: mgl. Bn. lata tilf. Bb. blasa til moz oc nefni nefna Bb; Tb; 507. til tilf. Bh, k, l, m, n. menn a mote at/ fara til oc at Bh, k, l, m; Xb; frå fara: mgl. Bn; frå a: till at Be; Ta, b. hoggua sva mykit af husi husum Bb, c, d, e, f, i, k, l; Na; Oa, b; Tb; Xa; 507; husínu Ta. sem a stenðr eða frå a: stendr Bd, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; mgl. Bb, c, d; 507. yfir stræte e/ða bryggíur. brygium Bb, c, d, i, l; Na; Xa, b, c; 507; frå stræte: strætom eða bryggíum Bf, h, m, n; Oa, b. almenníngum almennenga Be, h; Tb; eða almenningha Ta. eða ok Bl; mgl. Bn; Ta. væitum vitum Oa; frå almenningum: mgl. Bm eða garðrumum. garðzlíðum Bb, c, d; Oa, b; 507; garð uiddum Bf; gardum Bh; Ta, b; garð rum Bn. er ef Be, f, i, k, l; Ob; Ta, b; ero Bm; en Oa. minna meíra Bb, c; 507. er mgl. Bm, n; Xa; 507. en nu\44r\ er mælt. þriggia alna svaler [ma þola mego þolazt Bm; mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. ifir bryggium en ok Bh, m. eigi bræiðare./ en Nu Bf. huer sem eigi uil til fara oc af frå oc: af at Be, h, n; Xa, c; at Bk, m; Ta, b; frå til: fara at Xb. at tilf. Bl. hoggua. er tilf. Bi, k, l, n; Xa; niðr tilf. Bm; Sem nefndar er tilf. Ta. sækr øyri .Silfrs. við konungs ok biarmenn tilf. Bh, n. /
#5 Ef maðr uíl garð sín selía Bb, c, d; Huerium maðr skal sælia garð sín Be; Ef manne uærðr falr garðr sín eða tuptír sínar Bf; Huorso maðr skal huss bregða eða bioða Bh; vm garða solu (solur Bl) i kaupangre Bk, l; Ef maðr vill garð sinn selia Bm; hverSv men skolu garða sína bíoða ok hvSa Bn; Vm garða brígði ok tuftír j kaupstað Oa; her Segír (frå her: mgl. Tb) vm garda ef faler uerða Ta, b; vm husa brigdi Xa; Ef madr vill hous æda þoft sin sellia. Cap: 5 507; inga kapitteloverskrift Bi; Na; Ob; Xb; kapitteloverskrift utradert Xc.
En tilf. Be, m. EF Nu Bb, c, d; Oa, b; 507. manne værðr frå ef: Nu er manni Bf. falr garðr sín. j kaupstad tilf. Ob. þa scal hann mgl. Bi, k, l, m; Xa, b. / konunge fyrst bioða a mote. nu mgl. Bb, c, d, e, f, h, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. uil hann eigi kaupa. þa mgl. Be, h, m, n; Tb; Xa. bioðe hann tilf. Ob. þæím/ er garðz lið a [uíð hann. með honum Bk. nu en Ob; mgl. Be; Na; Ta, b; Xa. uil sa mgl. Xb. oc mgl. Bb, c, d, e, i, k, l; Na; Ta, b; Xa; 507; frå sa: hann Bf, h, m, n; Oa, b. eigi kaupa sæli þa tilf. Bl; Oa, b. huærium sem hann mgl. Bb, c, d, i. vil/ at usækiu. Nu uil sa tilf. Bf; Oa, b. maðr huS brigða i kaupangi kaupstað Bb, c, d, f; Oa, b; Ta, b; 507. eða tuftír. þa scal hann mgl. Xb. / brigt brugdit Xa; frå hann: brugdit Be. hafa frå brigt: Sua brygða Ta. a fyrstum fyrstu Bn; Oa, b. .xíj. manaðom er ef Bb, c, d, f, k, l; Na; Ob; Xa, b, c; 507; en ef Oa. hann er ínnan lanðz. en æða Na. elligar ella Bd; frå en: eða Bb, c, e, f, h, m, n; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. / a þæim tilf. Be, m; Xa. fyrstum fyrstu Bn; Ob; Xa. þæim tilf. Bh, n. .xíj. xííí Oa. manaðom er hann er ínnan lanz eða a þæim fyrstum .xíj. manoðom er han tilf. Be. hæim kemr. en mgl. Ta. ef hann briðir eigi sva þa/ a fær hann Xa. hann tilf. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xb, c; 507. þes malS alldri upræist siðan. mgl. Bi, n. En æff husbunnde fer vthenn landz. tha skall hann æiga vmbosman inan bøar, than er vp hallde fir hann mottgongu ock strettis gierdt, oc wardhalde tilf. Na. en Nu Bh, n. ef maðr fær er Bh. i tilf. Tb; Xa. fra husum sínum eða tuf/tum [.xíj. manaðe sva at hann ok Be; Ta, b. hældr eigi up mgl. Xa. mot gangu gongom Bl. eða oc Bb, c, d; mgl. Ta, b. varðhall/di oc eða Be, h, i, k, n; Na; mgl. Ta, b. strætiS stræta Xc. giærð. frå en ef maðr: Nu fer husbonde uttan landz (frå uttan: af lande brott. Bf; Oa, b) þa skal hann eíga (hafua Oa) umboðS (mgl. Oa) mann ínnan bøar þann er upp hallde fyrir hann (mgl. Oa) motgogu varðhallde oc strætes gærð. En ef xii manaðe (manadum thesso Ob) er eigi upp halldet fyrir hann mot gaungu ok strætiS gerð ok varðhallde. (frå mot: mgl. Oa; frå fyrir: mgl. Ob) þa er hann sækkr .mork. Silfrs. En (ok Oa) ef hann sitr sua ij (iij Ob; 507) uetr Bc, d, f; Oa, b; 507. þa a konungr tuftir oc huS husenn Na. en hín hann a Be, f; Xa. a tilf. Bb, c, d, h, i, k, l, n; Ta, b; Xb, c; a þa tilf. Oa, b. ekki .i. frå en ef maðr: mgl. Bf. þæim tilf. Oa. /
#6 Ef maðr sætr huss sín a iorð (þuft 507) annarS manns (Cap: 6 tilf. 507) Bb, c, d; 507; ef maðr sætr hus a tuft annarS Be; Huersu maðr skal stefna annars mannz husum af tupt sinní Bf; ef maðr hussar a iorð annars mannz Bh; huersu huS eru røtt søtt. oc huerSu hus (mgl. Bk) skal flytia ef rangsøtt eru (frå rangsøtt: rankt ero sett. kappítulum Bl, frå ef: mgl. Bk) Bi, k, l; Ef maðr husar auðar tuptir Bm; hversu huS ma eígnast jorð. eða jorð huS. ok vm amalgan Bn; Ef maðr sæter huss a annars manz tuptir Oa; her Segír vm asetníngh husa i bø uarom Ta; vm asætníng husa Tb; huat iorð æignaz er stendr aflaga a henni Xa; inga kapitteloverskrift, men initial Na; Xb; kapitteloverskrift utradert Xc.
NU/ sætr maðr hus sín mgl. Xb, c. a iorð annarS mgl. Be. manz mgl. Bf, n. eða a tilf. Be, f; Na; Ob. tuftir. frå iorð: tupptir annars mannz Bm. þa scal sa hinn Bf; Oa, b. eʀ/ tuftir mgl. Bf, h, m, n; Oa, b. a taksetia [þan man hann Bb, c, d; 507; hinn Bf; Oa, b. til sín. en hann føre þat tak mal Ta. með at Bi, k, l, m; Xa. loghum/ oc domæ tilf. 507. oc at Na. kome til raðz manna tilf. Ta, b. um morgunen æftir. mgl. Bh, m, n. En þat kallum ver frå kollum: mgl. Ta, men kallm tilf. med yngre hand over linja. rað rett Tb. er log her begynner fragmenta 4. maðr/ oc aðrer tilf. Ta. raðz maðr menn Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa; Ta; Xa, b, c; 4; 507; frå log maðr: logmenn ok radas menn Ob. sitia setía Bk; Ta; 507. a malum raðum Bi; millum Ta. manna oc at Bb, c, d; Na; Ob; Xb, c; 4; 507. skipa. skipta Na; frå oc: mgl. Be, h, m, n; Ta; Xa. þa tilf. Bb, c, d, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507; þær Be. scal þar Sem Ta. logmaðr [oc gialkyri mgl. Bm. oc/ aðrer tilf. Ta. raðz maðr menn Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta; Xa, b, c; 4; 507. oc gialkyri tilf. Bi. til þingS tilf. Bk, l. ganga frå skipa: gera till Tb oc at Bb, c, d, f; Oa, b. sea. þa scal sakar mgl. Bf. abere lata bera vm tilf. Tb. tvæggia man/na vítni a retta til i med same hand. vm tilf. Bh, n; Ta; Xa. at þat er hanS iorð tupptir Bm; tuft Ta. er þau þat Bh; hans Ta. huS standa stendr Bh. a. siðan dømí þeir/ honum iorð tuft Ta. sína. hans Bf; Ob; frå iorð: tuptir sinar Bm. en þa sa Bf; frå en: Siþan Bi, k, l, n. scal sakar abere gera husi husum Be; Ta, b; 507. hans fímtar stæf/nu af iorðu. tuptum Bm; íorð Bn; iorð sinni Ob; frå en: mgl. Oa. sínní tilf. Be, h, i, k, l, n; Ta, b. en ok Ob. ef eigi er frå en ef: oc er eígi Bf. af ført fyrir at Bf; Ob. fimt. fimtar stefnu Ob; frå fyrir: ínnan fímtar Ta, b; Xa. þa æignazt eignizt Bm, n; Oa; Ta; 507. iorð tuft Ta, b. / hus. frå en ef: mgl. Be. en ef hus stendr standa Oa; Ta, b. .xx. uetr eða lengr tilf. Bh. amalga laust. þa standa stande Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 4. sem komet/ er. mgl. 4; frå komet: komen ero (er Ta) Oa; Ta. oc æignizt mgl. Bk. [iorð huS. huss tuft Bb, c, d, f; Oa; 507; þa (mgl. Bh, i, n; Na) huS iorð Be, h, i, m, n; Na; Ta, b; Xa; tha huS ok tuft alla Ob. /
#7 Um uínnu menn er husbonde (bonde Bc, d) skal taka i garð sínn Bb, c, d; Vm almoso menn Be; En ef husbonde gengr í tak fírír mann. oc vm uínnu menn Bf; Vm taksettnn{i}gar ok vm starfsmenn Bh; huerSu menn skulu huS menn haua. capitulus Bi; Huersu menn skulu hus menn hafa Bk; Um starfs menn j gorðum Bm; huersu men skulu husum sínum haga Bl; huersv marga þíonostv menn hvS bondj Bn; vm husalæighur i kaupstaðom varum Oa; her segir at husbønðar Skulu abyggiaz huat híunum er huer tekar i hus Sín Ta; husbonde skall abyrgiast huat hionom han tæk i huss sín Tb; her sægir huers husbonde a kost Xa; Wm vinnu menn oc tack fir monnum. Cap: 7 507; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb; 4; kapitteloverskrift utradert Xc.
HUS bonde akost at taka i mgl. Bh, k, l, m, n; Na; Xa, b, c. starfS menn frå i: mgl. Be; frå taka: hafa Ta. .v. mgl. Xa, b, c; frå i: uínnu (men Oa, b; menn tilf. Bc, d, f; menn v. tilf. 507) i huss sín Bb, c, d, f; Oa, b; 507. karlla .íj. mgl. Be, h; Na; Ta; frå at: a at hafua fim karll menn Tb. en oc Bb, c, d, e, f, i, m; Na; Ob; Ta, b; Xa. konor .ííj. frå .ij.: ok konr .íj. Bn. / i [garð sín garðe Sínum Ta, b. ef hann uil. frå ef: mgl. Bb, c, d, f; 507; frå i: mgl. Oa, b. en huS men sína alla þa sem hann byggir [hus/ sin mgl. sannsynleg men en del av siden er bortskoren 4. [vínnu føra. mgl. Be; Ta, b; Xa. þa tilf. Bi, k, l. scal hann mgl. Na. abyrgiazt Sua tilf. Bh, n. at þeir gange eigi J adra garda tilf. 507. at bitlingum. mat Ob. ser tilf. Be, f; Oa, b; Ta, b. En/ ef þat þæir Xb, c. prouazt a þa tilf. Xa. með rettom sannom Be, h, n; Ta, b; mgl. Xa. vitnum frå rettom: sanníndum a þa Bb, c, d, f; Oa, b; 507. at þeir ganga gangi Bh, k, n; Oa; 50; her begynner fragmenta 50, to små stykke er sannsynlegvis delar av det same bladet. Det er berre 9–10 grafem igjen av kvar linje. i aðra garða ser at mat bitlingum Ob. / giallde er seckar Ta, b. [husbonde hanS mgl. Bm. er sæckr tilf. Be. hava halfre Be; Ta, b. mork .Silfrs. konunge. við konung Be; Ta, b; mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. eða syni suerí Bf; Oa, b. með tilf. Be; Ta, b; Xa. æins æín Be, h, i, l, m, n; Oa, b; Ta, b; Xa; mgl. Bk. æiði þat tilf. Bd; Sínu tilf. Ta. att han/ uissi þat eigi. fragmenta 4 sluttar. [en ef Nu Oa, b. maðr verðr taksættr i garðe mannz hans 507. tha tilf. Ob. Her begynner fragmenta 4. føre husbonde/ hanS tak með honum. eftir at Ta, b; Xa. logum frå eftir: mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. þangat þinnugh Be; thannig Na. sem stæfnt nefnt Bd. var. er Oa, b. en ef hann uíll/ æigi varða fyrir føre Bb, c, d, e; Na; Ob; Ta, b; Xa; 507. þan man føre hann tilf. Xb, c. til við Bh, n; frå þan: hann fyrir Bm. gialkyra. frå varða: tak f?ra Bk, l. þa oc Be; Na; Ta, b; Xa, b, c; 507. sæti take Bh, m, n; f?re Bk, l; frå fyrir: føri Bi. gialkyri mgl. Xa. hann þan mann (ok seti tilf. Bm, n) Bh, i, k, l, m, n; frå gialkyri: mgl. Oa; 507; frå þa: oc setí Bb, c, d, f; Ob. i ranzsakS/ her sluttar fragmenta 4. hus [til radS mgl. Bi. um morgunem. eptir tilf. Xa, b, c. Nu ok Bh. gengr husbonde itak fyrir man garðz man sín Ta, b. en ok Oa, b; Xb, c. sa frå en: ok hann Bm. / løypr undan er taksættr var. er Be; frå er: mgl. Ta, b. þa svare husbonðe sliku slikum Skilum Ta, b. fyrir mgl. Bh, i, k, l, m; Na; Xa, b, c. sem sa er var Be, h, m, n; Na; Ta, b; Xa; 50; frå sa: hann (hin Ob) var Oa, b; frå fyrir: sem hínn var Bb, c, d, f; 507. sa/kaðr frå er: var secr Bi, k, l. er hann gek itak fyrir. en ef maðr her endar fragmenta 50. læigir tekar Ta, b. huS af at Bl; Xa. manne oc tækr sidan tilf. Bh, m; sa siðan tilf. Bn, sa skrive over linja; hín tilf. Oa; hann tilf. Ta. flæi/ri menn hín Bf; mgl. Oa, b. i husít huS Be, n; Xa; hus sit Bm; Na; Xb, c; 507. en aðr þa Bb, c, d, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507; frå en: er þa Be. var skilt. þa mgl. Bi, k, l, m, n; Na; Xa; 507; frå skilt: mgl. Be; frå husít: en þa var Tb. er hann frå i: ín til sín Sa er Ta. læigði. frå þa: mgl. Bb, c, d, f; Oa, b. hus tilf. 507. abyrgizt hann þæt tilf. Be; þa tilf. Bf, i, k, l, m, n; Na; Ob; Xa; 507. at þa Bb, c, d. ollu tilf. Xb. sliku ollu Bm, n. \44v\ þa men tilf. Oa. sem husbonde ætte atte Bf; skylldi Bm; frå husbonde: husbondín skyldí Bn; husbonden atte Oa, b. æf er Be. hann her begynner fragmenta 50. hæfðe frå hann: mgl. Bk. þa tilf. Bn; 50. i ín Be; Oa; Ta, b; mgl. Bf; Xa. tækit. frå þa er: mgl. Bh. Engi maðr mgl. Bf; frå Engi: eingin Oa. scal taka þan man mgl. Oa; Ta, b; frå þan: þa men Bn. ihus s skrive over linja med same hand. til tilf. Tb. / sin sít Bl; Ta; mgl. Bf; Ob; frå i: mgl. Bk. ef er Bb, c, d, e, f, i, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507. hann vætt at frå vætt: mgl. Xa. hann tilf. Bb, c, d, f; Oa, b. faret hæuir hafe Be, f; Na; Ob; Xb, c. með huínsku. en ef hann frå ef: huer er Oa, b. tækr frå Engi: mgl. Bk. [þa er hann er Ob; mgl. Be, n. sæ/kr .vííj. ertogum (mgl. Tb) oc (mgl. Bh) .xííj. tilf. Bb, c, d, e, h; Oa, b; Tb; 507, men i Bh er noko av teksten utradert, og xiij skrive i staden med yngre hand. morkum ørtogum Bi, k, l, n; 50; mgl. Bh; frå .viij.: mork Bm. .Silfrs. mgl. Tb. [uið konung. mgl. Bf; Oa; 507. /
#8 Um bøar skípan Bb, c, d; Vm skipan hakonar konungS Be, h; Vm skipan mangara i bíorguín Bf; huarr (mgl. Bk) huzskynS iðnar menn skulu (frå menn: maðr skal Bl) uera i bø uarum (mgl. Bk; kapitulm tilf. Bl) Bi, k, l; huar kværnar skal selia Bm; her Segír vm skípan bæar varS ok hvar iðnar menn skulu vera Bn; vm allz konar iðnar menn huar oc mangari huar er huer skal vera Oa, der kapittelet står etter kapittel 13; vm skipan Magnusar konungs Xa; þeirj skipan vm þa menn er vercka eigu J kióbstadar, er hackon, oc Magnus konongr skipade 507; vm bæiar resten mgl. 50; kapittelet mgl. Na; Ob; Ta, b; Xb, c. I Bm mgl. størstedelen av kapittelet bortsett frå dei siste to setningane.
Sva skipaði var hínn vírðulegi Bf; mgl. Bh, n; Xa. herra frå var: hín wyrduleghe Oa; mgl. Be. hakon konungr. oc hín virðulegi herra frå hín: sun hanS Be, h, i, k, l, n; Xa. .Magnus. konungr frå var: herra hackonn, oc Magnusar hine virðulega kononger 507. att/ sutarar aller mgl. Xa. Her begynner fragmenta 4. skulu æigi vera lengra ut mgl. Xa. i bø uarum tilf. Bb, c, d, f, k, l; Oa; 507; uarn Bn; Xa. með varnað sín sínum er Be; frå með: mgl. Oa. en til/ halwarðz kirkíu garðz uttan norðan Oa. værðz. værðan Be; frå uttan: mgl. Bk, l; 50. bæðe fyrir ovan stræti mgl. Bf. oc sva mgl. Bh, l; her ender fragmenta 50. fyrir frå sva: stræteS Be; mgl. Bb, c, d, f, i, k, n; Oa; Xa; 507. neðan/ en ut i mgl. Bb, c, d, n; 507. fra i staden for resten av kapittelet har Xa: æftir þvi sæm gialdkyri skipar ok logmaðr eða syslu maðr eða raðs menn En huergi skal sit sælia nema i strætes buðum sva at huer mege sit kaup skoða. almenninginum almenníngi Bb, c, d, e, f, h, k, n; Oa; 507. þæim er mgl. Bn. þar er nestr oc til auta øytta Oa; frå til: ællra Be. almenníngS sku/lu vera frå skulu: mgl. Oa. laggarar. oc kopparar. með sin varnað. værknað Bf; Oa; frå sin: varnaðe sínum Be. bæðe fyrir neðan stræte ok o/fan. En utt tilf. Bb, c, k, l; 507. fra auta aura Oa. almenníngi frå auta: allra almenneng Be. oc ut mgl. Be, h, k, l, n; Oa. til martæinS maríu Bf; mario utradert og endra til martteins, sannsynlegvismed same hand Oa. kirkiu garðz uttan ínnan Bb, c, d; 507. / værðz. frå uttan: Wærðz, men utradert Oa skulu vera skínnarar með sín varnað uerknað Bb, c, d, f, i; varneng Be; frå sín: sina iðn Bh, n. bæðe fyrir neðan stræte ok fyrir tilf. Bh. ofan./ En fra martæíns kirkiu garðe uttan ínnan Bb, c, d; 507. verðom værða Oa; frå uttan: mgl. Bn oc utt tilf. Bb, c, d, f; Oa; 507. til mgl. 4. stæín kirkiu garðz liðs uttan verðz Bh. ytra tilf. 507. / øfrom megín vægh Be; 507; uegin Bi; Oa; frå øfrom: ytra (mgl. Bf, l) øfra ueg (uegen Bl; 4) Bb, c, d, f, l; 4; frå liðz: uttan uerðS efra vegín Bn. strætes skulu vera mgl. Bk. gulsmiðir aller mgl. Bn. i þæim buðum er af/ skiællðili ero gorvar oc iarð golf tilf. Bk, l, n; 4. er golf ero Be, h, i. undir frå er: go{l}f i Bb, c, d, f; Oa; 507. oc eigi engí Bb, c, d, f, i, k, l; Oa; 507. loft huS ifír. en neðra/ megin ueg Bb, c, d, i; 507; vægiun Be; vegín Bk, l. strætes frå neðra: neðan at stræte Bf; Oa; fyrir neðan streti Bn. skulu vera kambarar með sína sinni Be, f. iðn. Jdeu 507. En utar ut (i tilf. Be, i, k; 507) Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, n; Oa; 4; 507. fra stæín kir/kíu garðe mgl. Bb, c, d, e, f; Oa; 507. oc vt tilf. Bh, i, k, l. til nikulaS kirkíu almenníngs. mgl. Be; frå kirkíu: almenníng Oa. skulu vera mat mangarar/ fyrir ofan stræte oc fyrir mgl. Bb, c, d, e, f, i, k, l, n; Oa; 507 neðan. En fra nikulaS her sluttar fragmenta 4. kirkiu almenningi almenníng Bf; mgl. Bi, k, l. oc til bræi/da broðra Oa. Her begynner fragmenta 4. almenníngS skulu vera, oc tilf. 507. skerazt vera þeir menn er skera klæðe Be. lit lin Bh. klæði oll tilf. over linja Be. oc mgl. Be. lerept til solu fyrir ofan stræte oc neðan tilf. Bb, c, d; 507. oc en Be; Oa. huergi/ i tilf. Be, h, n; Oa. oðrum stað sælia i [bø varom bynum Oa. nema hæilum mgl. Bi, k. stykkium klæðe. klæðeS Bb, c, d; Oa; 507. en oc Bi. hundrað/ lerefzt frå en: eða (oc Be, h, k, l) hundraðum lerept (lerepta Oa; leirefts 507; ok tilf. Bh) Bb, c, d, e, f, h, k, l; Oa; 4; 507; frå klæðe: ok hundraðum lerepta bæðe Bn. fyrir her sluttar fragmenta 4. neðan stræte oc fyrir tilf. Bh. ofan. oc þo mgl. Be. huærgi sælia nema uttan Bb, c, d, f; 507. i or Oa. stræ/teS buðum sva at huer mege sit kaup skoða. en ut upp Be. i mgl. Bb, c, d, f, n; 507. fra bræiða/ almenníngi almenníng Bc, d. oc til bua bu Be. almenníngS. fyrir ofan stræte oc fyrir tilf. Bh, n. neðan frå oc: mgl. Bk. skulu vera/ gliS mangarar ok penturar aller mgl. Bf, h, n; Oa. oc soðlarar. ok skripta meistarar tilf. Bh. en ut tilf. Bi, k, l. i mgl. Bb, c, d, f, h, n; Oa; 507. fra bua bu Be. almen/níngi bæðe mgl. Bb, c, d, f; Oa; 507. fyrir at Bl. ofan stræte oc neðan. skulu vera sniddarar smíðir Bl. aller mgl. Bf, h, n; Oa. með sína sini Be. / iðn Jdeu 507. oc tilf. Bb, c, d, f, i, k, l; Oa; 507. ut iamgengt petrS kirkiu [garðz liði. garðe Oa. En þaðan oc ut till maríu/ kirkíu garðz skulu vera bryníu mæistarar. oc mgl. Be, k. sværðz sværð Bb, c, d, e, f, l, n; huern Bi. sliparar oc mgl. Be; Oa. [plato/ mæistarar platarar Bn. fyrir neðan stræti. En iamgengt fyrir ofan frå fyrir: ofan ath Bk, l. stræti mgl. Bh, n. [skulu vera mgl. 507. / kistna smíðir mæistarar Oa. með sina sínní Be. iðn. Jdeu 507. En mgl. Bh. ut i mgl. Bb, c, d, f; 507. fra innan verðu (uerdum Bl) tilf. Bb, c, d, f, h, i, k, l, n; 507. mariu kirkiu garðz horne horns Bl; liði Bb, c, d, f; 507. skv/lu vera skiæðarar skíalldarar Bb, c, d, f, i, k, l, n; 507. aller með sina idn Jdeeu 507. hit at Bf. øfra. En vt til tilf. Bf; i tilf. Bh. millum frå mariu: mgl. Be. mariu kir/kiu garðz garðe Be. uttan værðz værðum Be; frå uttan: mgl. Bb, c, d, f; frå garðz horne: garðe Oa. oc vt tilf. Bf. til mgl. Bh, n. sandbruar [skulu vera mgl. Oa. matmangarar allír tilf. Bb, c, d, f; 507. bæ/ðe mgl. Bf; Oa. fyrir ofan stræte oc fyrir mgl. Bb, c, d, e, f, i, k, l, n; Oa; 507. neðan. en uið sæ níðri. millum mario kirkiu tilf. Oa. almennings/ oc auta allra Be. almenníngs scal engi miol mangare vera. eða ne Bh, n; mgl. Bk, l. klæða frå eða: mgl. Bf; Oa. mangare tilf. Bb, c, d, e, i, k, l; 507. eða ne Bf; Oa. lerefta./ engi koppare ne æða Oa. kistna smíðr. smíðrír Bn. oc tilf. Bb, c, d, e, f, i, k, l; Oa; 507. engi bastare bakare Bl; frå engi: eígí bastarar Bf; mgl. Bh, n. oc engi sa mangare er/ misseriS læigum leígu Bb, c, d, k, l; 507; legu Bf. læigir frå misseris: læígu læígi Be; læigu hefr læigt Oa huS. þvi at þar scal huær huert Be. vera sem aðr vattaʀ er skipat Bb, c, d; 507. / En ut i mgl. Bb, c, d, f, n; 507. fra mariu almenningi frå En: mgl. Oa. oc ínífra auta allra Be. almenníngi æftir endi\45r\langu stræti frå æftir: mgl. Oa. fyrir ofan kroS kirkiu baðom vegín ueg Bb, c, d; 507; vega Bf; frå baðom: baða vegho Be; Oa. strætiS frå fyrir: bøði fyrir ouan oc neþan Bi, k, l; frå æftir: mgl. Bn. skulu vera allz/skynS frå æftir: bæði fyrir ofan streti ok fyrir neðan skullu allzkonar Bh. mangarar aðrer en nu mgl. Bh, i, k, l, n. ero aðr talder oc Bc; mgl. Bb, d, e, f; 507. skipaðer. frå aðr: mgl. Oa. en Nu Bf; Oa. huær sa Be. er ryfr þessa/ skipan þa mgl. Be. gialldi huer tilf. Bn. husbondi mgl. Oa; frå þa: skal giallda husbonda Bk, l. sa mgl. Bh. er huS mgl. Be. byggir oðrum frå husbondi: huerr bondi er auðru vis byggir huss sin Bh. en er Be. her han Bl. sægir er skillt Bf; er mælt Oa. mork .Silfrs./ konunge. mgl. Bb, c, d, f; Oa; 507. en sa øyri Silfrs tilf. 507. er læigir. oc vere þo mgl. Be; Oa. þar huerr tilf. Bh. sem aðr vattar. mgl. Bi; frå oc: mgl. Bn; her begynner Bm igjen. En atorghe/ megho men þeir Bb, c, d, f; 507; frå megho: skulu þeir Oa. sælia alla aðra tilf. Bk, l. luti þa sem [þæim værða faller er æigu þeir uílía Bb, c, d, e; Oa; fallir ero Bh, m, n; þeir uilia oc falir ero Bi, k, l; 507. nema/ kuærnar eða oc Bf; Oa; mgl. Bb, c, d, e, k, l; 507. viðu eða mgl. Bm. skip. þessa lute skulu menn mgl. Bl; frå skulu: skal Bh, m. a strond ifir sælia þaʀ/ sem æigi mæíní meínar Bk. monnum mgl. 507. up satir. sott Be; sat Bn. skipum tilf. Bh. /
#9 Um ældz gøymslu huar mest gøymsla skal uæra (frå huar: mgl. Be) Bb, c, d, e; Um ældz varnad Bf; Her segir um elldz abyrgð ok huerso með Bh; um elldz abyrgð oc nyia ofna. oc baðstofur oc bacara ofna Bi, l; Um ælldz abyrgð Bm; her Segír hverSv með eldí skal fara ok abyrgð Bn; Um ælz varnað ok lysikolor ok {l}amp{a} Oa; her Segír Vm eldz uaða ok uaryggð Ta; Vm ælldz vaða Tb; vm ældz abyrgðír j bø vorum Xa; Wm ældz giemslu. Cap: 9 507; inga kapitteloverskrift Bk; Na; Xb; kapitteloverskrift utradert Xc.
NU af þui at ollum monnum mgl. Oa. er kunnígr kunnigt (at tilf. Oa, b) Bb, c, d, e, i; Na; Oa, b; Ta; Xa, b; 507. sa hín mykklí vaðe frå kunnigr: kunigt vm þan mikla vaða Bh, n; frå ollum: þat er ollum monnum kunnekt um þann mikla vaða Bk. er/ uið með Bn. liggr frå kunnigr: kunikt vm þann miclla vaða er við Bm. um ælldz ællð Tb. ok tilf. Ta, b. abyrgð frå uið: verðr af ælzburð Xa. i bø varom. þa er þat græínande af at Ob. hue/rium ælldi er tilf. Be, l, n; Ta, b. helldzt mestr Oa; Ta. værðr skaði uaðe Bb, c, d, f; Oa, b; 507. at. af Bk. oc En Oa. af þui frå af: mgl. Xa. skulu menn þat mgl. Be, h, i, k, l, m, n; Na; Oa; Tb; 507; frå menn: þer Ta. vita at en/gi maðr scal leggia frå scal: læggí Bf; Oa; frå maðr: leggi Ob. ælld i þan ofn er ny gor frå ny: nyr Xb. er fyr en er Ta. gialkyri oc eða Xa. raðS/ menn ero til læiddir kallaðr Bb, c, d, f; Oa, b; 507. at sea. oc ef þæím lízc sa then Ob. ofn frå sa: sua at sa (þann 507) ofn er Bb; 507. gilldr. vera tilf. Be, f; Oa. þa ma sa la/ta ellda ef hann uil frå ef: mgl. Be, f, h, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; frå lata: ellda Bb, c, d, n; 507. er a. en ef mgl. Oa. sa ofn værðr uírðízt Bb, c, d, f, i, k, l, m; Na; Ob; Xa; 507; syniz Be; Oa; røyniz Ta, b; er Xb, c; frå sa: han vírðíst Bn. æigi gilldr vera tilf. Be. þa late skal Be, h, m, n. giall/kyri oc raðz menn mgl. Xa; frå oc: thann ofn Ob. lata tilf. Bh, m, n. [níðr briota. mgl. Bi. Sva scal oc um mgl. Be; frå oc: mgl. Oa; Xa. ælld huS vera mgl. Be, i, m, n; Na. oc giætil ketil Bb, c, d, f, i, m, n; Na; Ob; Ta, b; 507; kætis Xa; ker til Bk, l; vm kætils Oa; Xb, c. gar/ða gardar aller vera Be; garðr Xa. sem aðr er mælt. skilt Xa. um garð tilf. Bh. ofna. her begynner lakune i Bb. Nederste tredjedelen av bladet (som er tospalta) manglar, men einkvan har sannsynlegvis skrive av ei dansk omsetjing frå 1500-talet og festa på. Eg kollasjonerer variantar utan vidare kommentar kvar gong men noterer kvar lakuna begynner og sluttar. J skrill skrið Bf, h, i, k, l, n; Oa, b; Xa, b, c; 507. lioSom skulu menn ælld líos, men æld skrive i margen sannsynlegvis med same hand Be; lios Ob; frå menn: ver líos Oa. hafa bera Ta. / eða oc Bb, c, d, e, f, m; Na; Oa; Ta, b; Xa; 507. i kolom a af Bc, d, h, i, k, l, m; Na; Oa, b; Xa, b, c; 507; frå kolum: kotlum af Bf, n. stæíní frå kolom: steín kolom Ta, b; frå i: stæínkolom Be. eða (af tilf. Bf, k, m) íarne tilf. Bc, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa, b, c; 507. eða af Bn. af tilf. Ob; í íarn kolom eða (i tilf. Tb) tilf. Ta, b. æiri. malmi tilf. Bh. eða ok i (mgl. 507) Bc, d, f; Na; 507. i tilf. Bh, k; Ta, b. lampa. i (mgl. Xa) lampum Oa, b; Xa. En ef fiordungr af i Bl. / bø varom brennr af frå brennr: verðr firir þessom Oa. æínum huerium þæim þessom Ob; þema Na; Xa, c; mgl. Oa; frå æínum: þessum Bk; þema Bl, m; þeíma Bn; Ta, b; Xb. ælldi. frå þæim: thenna ældt 507; frå æínum: þeina elldí einshuerium Bf. gialldi sa er siðazt/ hafðe hafuir 507. i hende oc giæta gætt hafa Be. skilldi .x. Merkr .Silfrs. wægnnar Na; mgl. Bb; Ta, b; Xa. fyrir fiorðung huern ef er Be. at/ vuilia værðr. en þæim sa Bc, d; þan 507. er fyrir tilf. Bi. atte fyrir varð Bk; 507. bøte mgl. Bb, f; Oa, b; Xa. eftir lagha her sluttar lakune i Bb. dome. En um mgl. Bb, c, d, f; Ob. þa/ ellda frå um: sa ælðr Oa. er menn [bera uti sítía við Be; Ta; settia níðr Tb. ohulda eða mgl. Oa, b. sætia setr Bk. kierti a veg væggi Ob; Ta, b. upp. mgl. Bh, m, n. eða gera geri Bn. lioS i a Bh, k, n. / diskom eða i tilf. Bh; Oa; Ta, b; Xa. næpom. i nefrum Bk; Na; aðrum víðar kerolldum Bb, c, d; Oa, b; 507; frå eða: mgl. Bf; Xb, c. eða oc Bb, c, d, f; Oa; 507. fara oðru uís með tilf. Bb, c, d, e, f, h, i, k, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; með eldí tilf. Bn. en [her er mælt. aðr er skillt Bb, c, d, f; Oa, b; 507. þa sækizt sa hann Ta, b; Xa; mgl. Be. .x./ morkum .Silfrs. mgl. Bm; Na; Tb. víð konung tilf. over linja med same hand Be. fyrir fiordung huærn frå ef at: mgl. Bl. er en Be. [þæim ælldi þan elld Bh, n; Oa. skilldi varðvæita ok eða Be, m, men i Be utradert og oc tilf. over linja, usikkert om det er same hand. fa/re þo tilf. Oa. utlægr.
#10 Um baðstofur oc bakara ofna oc íarnsmiða buðír (oc ældzsluckkyng. Cap: 10 tilf. 507) Bb, c, d; 507; Vm baðstofor oc smíðíur Be; Vm bastofor oc vm ba{ka}ra ofna oc vm ælldz sløkkuig vm kuælldum Bf; neʀ elld skall slekia eða kveikia ok vm baðstofor Bh; brotflutning buða oc baðstufna. oc huerSu með elldi skal fara Bi; brotflutníng ían smiða buða ok baðstofna ok elldz gøym{s}lu Bl; Um badstofor ok smiðivr Bm; Vm baðstofr ok bakara ofna ok stofu ofna Bn; Vm badstofuo ok bakaraofna ok ef ælldðr er j tumptum hafder Oa; her segír (frå her: mgl. Tb) Vm baðstofor Ta, b; huærso hus skulu standa Xa; inga kapitteloverskrift Bk; Na; Ob; Xb; kapitteloverskrift utradert Xc.
BAdzstofur allar oc bakara ofnar. ofna Bb, d, h; 507. oc iarn smiða smiðíu Na; Tb; Xb, c. buðir skulu/ þeir flytia [er æigu mgl. Bb, c, d; Ob; 507. or bø varom oc þar þanuegh Ta, b; mgl. Oa. sætia sem gialkyri oc/ raðz menn sea at standa mæghe ma Bc, d, e; Ta, b. með konungS raðe. En ef mgl. Oa. eigi er j tilf. Xb, c. brot mgl. Xa. flut/ ínnan þess mgl. Bh, m, n; Xa. halfS manaðar fra þui tilf. Bh, m, n; Xa. er giælkyri [hæuír lyst talar um Bb, c, d, f; Oa, b; 507. a mote. þa fare/ mot menn allír tilf. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; 507. til aller Xa; mgl. Xb. oc briote frå oc: at bríota Bb, c, d, h; Na; Oa; 507. níðr. frå oc: mgl. Bf; Ob. ok tilf. Be; sa er tilf. Oa; en tilf. Ta, b. sækr huær øyri .Silfrs. mgl. Bk; Oa. er eigi [uil til fara kømr til Bm; feʀ til Bn; Ta, b; Xa. oc tilf. Bi, l. [niðr/ at briota. oc niðr briota Bi, k; Na; mgl. Bb, c, d; Oa; 507. elldr scal slekter vera mgl. Bc, d, f. siðan ringir (er tilf. Bl) ringt er (at tilf. 507) Bi, k, l, m; 507; frå siðan: er (þegar Bf; Ob) ríngð er Be, f; Ob. ellz sløkkíng frå ringir: ringt er til elldz sleckingar Bh, n; frå siðan: þeghar er ríngír nattsong Oa; at eldzlakníngs ríngíngh Ta; at ríngíng Tb. oc mgl. Bd, f; Na. til þes mgl. Bl. / er rínkt er frå rínkt: ringir Bh, n. íuír. at brøðra Tb; 507; uppí att brøðra Xb, c; at krist kirckio thil Ottosonngs Na; frå rínkt: ringir at broðra Bm; Ta; frå til: þar tíl er ríngir (er Bf; ríngt er Oa, b) at brøðra Bb, c, d, f; Oa, b; frå ringir: er rínct er til natsongs ok til þæs er ringír til otto songs at hafud kirkiu eða at brøðra Xa. en ef lengr hæuír. mgl. Xa. eða fyr kvæikir kueikíst Bl. ælð tilf. Xa. nauðsynía/ laust her begynner lakune i Bb. sækr giallde Bm. mork .Silfrs. vid kononng, ænn æff naudsynn gennger till tha er sæckar laust. Nema hanns abyrd á ælldi sem ader er sagtt tilf. Na. en raðz menn skulu mgl. Bb. meta frå skulu: mete Bf, n; Oa, b. nauðzsyníar. hans Xa. en ef u/huldan ælld ber hittir Bh; frå uhuldan: vhulder elldr berst Ob. uti huart sem þat mgl. Bc, d, f; Na; Ob. er frå þat: ber Be; Oa; Ta, b. fyr eða siðar eða hæuír i mgl. Bf; Na; Oa, b. oðrum/ stað en aðr nu Bb, c, d, e, m, n; Ta, b; Xa; 507; mgl. Bf; Oa, b. er sa er tilf. Ob. mælt sækr mork .Silfrs. vægenne við konong Na. en ef ælldr er uti gorr a tuf/tum eða mgl. Bf. a tilf. med same hand; mgl. Bb, c, d, h, k, n; Na; Tb; Xb, c; 507; frå eða: mgl. Oa. strætom. strete Ta, b; Xa. eða a Tb; mgl. Ob; Ta; frå strætom: stræte a Be. a tilf. Bh; Xa, b, c. bryggíum. eða mgl. Bc, d, f; Oa; 507. i mgl. Bl. gorðum. uti mgl. Oa, b; Xa. eða a i Bi, k, l; mgl. Bc, d; Xa; 507. almennín\45v\gum. almennenge Be; 507; frå eða i gorðum: mgl. Bh, m, n. nema huS [bræði eða likstra brenne bonde lata under hus eller scipist ligstra brene Bb; bøndar lete breða hus Sín eða skipp. eda likstra brennír Ta; bonðe latte bræða huss. eða skíp eða lik stra brenne eða Tb. giallde sa tilf. 507. konunge husbonde Bb, e; Ta, b; mgl. Bc, d, f; Oa, b; frå giallde: sekr Bn. mork .Silfrs. vægnna Na. kapittelmarkering med initial Xb; kapittelmarkering med initial, men overskrift utradert Xc. huæʀ/ maðr tilf. Bb; Ta, b. scal þar þa Bh; mgl. Bb; Ta, b; 507; ok Xa. skyldir til vera mgl. Bm; Xb; frå skylldir: skylldr Bh; frå scal: er skyldr Bn. at taksætia seckíazt Bc, d. fyrir þat mgl. Bh, n. ef er Bc, d, i, k, l; Xa; 507; at Be; Ta, b; oc Na; frå þat: er Bm. með ælldi er værðr Oa; 507. oðru vis frå er: uerðr (a tilf. Ob) aðra leíð Bc, d; Ob; frå ef: en aðru vis er með Xa. met tilf. Bb. fa/ret faríʀ Bn; farin Na. en nu er mælt oc frå nu: mgl. Bb, c, d, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507; frå en: er Be, h; frå: er oðru: færr a aðra leið en Bf. log [bok vattar uatta Bn. sva husbonde oc sem Bf, i; Oa, b; 507. kaup maðr men Ta; frå husbonde: husbøndr oc kauppmenn Be. sem eða Bf, i; Oa, b; oc 507. / konungs maðr. men Be; Ta, b; vmboðsmaðr Xa. en ef þeir frå en: Nu Bf. menn mgl. Bb, c, d, h, m, n; Xa; 507. misfara frå en: nu misfara þeir Oa, b. með ælldi er þeir sem B; som 507; mgl. Na. enga vorðzlu varðuæizlu Xa; frå enga: engar vorðslur Bf; Oa, b. hafa æighu Be, h, n; Oa; Ta, b; Xa; hefur Ob. i bø. varum tilf. Bf, h, k, l, n; Na; Oa, b; 507. þa/ scal þa þann Bf, k; Oa, b; Xa; sa Bm. i ranzakS huS taka setia Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507; fara Bm. oc lata mgl. Bh, n. þaðan þar Bk, l; Ta, b; Xb, c. biða domS. en þo at þæiʀ/ mísfare með elldi er vorðzlur uorszlu Bb, c, d, e, k, l, m, n; Na; Ta, b; varðuæizlu Xa. æiga hafa Bf, h, n; Oa, b. i bø. varum tilf. Bh, l, n; Na; Ob; Ta, b; 507. þa scal þo mgl. Bb, c, d; Ta, b. þar frå þo: þeirra Bm. domr ifir stan/da. ganga Bk; frå ifir: a falla Be; Ta, b. eptír logum tilf. Bf; Ob.
#11 Ef elldr kemr i eítt huss (J bø varum Cap: 11 tilf. 507) Bb, c, d; 507; Vm husa bíorg við bruna Be; Vm husa rof i ælldz of gaungu Bf; Vm elldz abyrgð ok vm þat ef huss Bh; Ef husbonde meinar at biarga elldj Bm; Vm þau hvS bonda er æigi vil at menn biargj með eldj Bn; vm ællzbirogh oc stiga gerð Oa; kapittelet står i #12, etter «en ef men/ fara til með tvær hendr tomar. þa er huær þeirra sækr mork .Silfrs. konunge» Bi, k, l; her Segir (frå her: mgl. Tb) vm æld Ta, b; ef hus verðr j ælda j kavpangi Xa; vm øld raas Xc; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb.
EN Nu Bb, c, d, f, h, n; Oa, b; Xa; 507. ef huS/ værðr uerða Bl; brennar Ta, b. i ællda ælldi Bi; Ta, b; æld 507. i kaupangi bø uarum (mgl. Bn) Bb, c, d, f, n; Ob; 507; Niðarosæ Na; frå i: mgl. Oa. oc værðr mgl. Tb. æigi mgl. Xa. loge logen Xa, c. liorom límum Bb, c, d; hurdum Bh; botum Bi; husum Bk, l; Oa; Ta, b; Xa; líofrum Bn; hinum 507; frå loge: loghen husum Be. hære. oc fa geta Be; Ta, b; tha Na. / huS hanns Bm. menn æínír saman slekt. borget Be; Ta, b; søkt Bl; Ob. þa fare skal fara Bi. mal þess þeirra Bb, c, d, f, n; Na; Oa, b; 507. er ælldi æld Ta, b; Xa. skilldi skilldu Bb, f; frå ælldi: eld skyldu Bn. varðvæi/ta frå skilldi: mgl. Bi. eftir hínu hinum 507; mgl. Be, f, h; Xa. fyrra fyrsta Bl. skilorði. en ef mgl. Oa. husbonde lætr aftr garðzlið oc/ uil eigi flæiri aðra Bi, k, l. huS tilf. Ob. menn ín til Bb, c, d, f, h, i, k, l, n; Na; Ob; Xa, b, c; 507. lata til tilf. Bm. koma en huS menn sína eína tilf. Bb, c, d, f, m; Ob; Xa; 507. oc sealfan sek sækr/ mork .Silfrs. vægenne Na. uiðr konung tilf. Ta, b. en ef nockurum tilf. Bk. oðrum fleírvm Bn. monnum manní Bi; Ta; mgl. Bb, c, d, f; Oa, b. værðr skaðe at. af Ta. stande þa standa 507. [mal hanS tilf. over linja, sannsynlegvis med samtidig hand Be. undir/ dome raðS manna./
#12 Vm vatn og stígha Be; ef elldr verðr laus i bø vorom huerso Bh; huerr gogn til ælldzslokníngar huerium garði skulu fylgia Bi, l; huerr gogn til elldslockuingar. er gordum Bk; Um kær ok ælldj at biarga Bm; vm ker ok vm keldur Bn; her segír ef eldar er laus Ta; ef ælldr verðr lauss Tb; ef maðr stendr fyrir vathne Xa; kær skal væra i garde Xc, sannsynlegvis opphavleg overskrift; inga kapitteloverskrift Na; Xb; inga kapittelmarkering Bb, c, d, f; Oa, b; 507.
þAr scal kiær vera mgl. Bn. i frå vera: mgl. Bh. garðe sem eigi er kiællda til mgl. Be, n; Ta. oc vatn her begynner igjen ei lakune i Bb, men av di sida er sundriven på skrå, står nokre ord att i dei neste to linjene. i. ok tilf. Be; Ta, b. stigi/ scal mgl. Be; Ta, b. til ælld huS huærS vera mgl. Bc, d, e, f, h, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; frå huærs: mgl. Bi; standa 507; frå hus: hussa Tb; frå ælld: eldusa Ta. oc tvæir krokar i hueríum fior/donge. frå oc: mgl. Xb, c. bæarínS tilf. Bn. en huerS mgl. Na. þessara frå huerS: huer Be; Ta. sem mgl. Ob; frå huærs: huær Sem þesse Tb. þessa tilf. Be; þess tilf. Ta. missir giallde bøte Ta, b; frå huerS: thethe er icke sekr Bb. mork .Silfrs. vægnna Na. konunge mgl. Bc, d, f; Na; Oa, b. oc fae fare Xb. til/ æigi at þitt Oa. siðr. frå æigi: sem aðr Bi, k, l; 507. en til scal huer mgl. Oa. maðr tilf. Bc, d, h, i, l, m, n; Na; Ta; Xa, b, c; 507. renna þegar er tilf. Bl; Ob; Xa. ælldr kømr i bø tilf. Bh, k, m, n; Ob; Xa, b, c. eða i bø uarn (mgl. Be, i, l; Na; Oa; Ta, b) oc Bc, d, e, i, l; Na; Oa, b; Ta, b; 507; frå ælldr: mgl. Bf. høyríʀ/ hann tilf. Oa, b. horn eða klokko. frå fae: oc siden fly seg theth liguel En huar som eld vorð løs i bøø skal alle menn til søge som horn eller kloc hører Bb. oc hafe með ser tvæir menn mgl. Bm. æín sa oc mgl. Bd, e; 507. skiod. fotu Bc, k, m; 507; skíolu Bd, e, f, h, i, l, n; Na; Xa, b, c; er hafue skíolo Oa; skiold Ta, b; frå oc: mgl. Ob. oc boløxi/ oc með þæim vapnum ollum frå þæim: aullu þui Bh, m, n; frå með: oc the vaben alle Bb. er biærga hialpaz Oa. ma uíð með Bc, d, e, f, h, k; Ob; Xb, c; mot 507. ælldi. en konur allar mgl. Bh. / fare til skulu Bk; mgl. Xb, c. með storum tilf. Bc, d; 507. fotum. oc tilf. Bc, d; Oa, b; oc sponnum tilf. Be, i, k, l, m, n; Na; Xa, b, c; 507. byttum oc svanne Bb; oc spannum Tb. oc vatzsaam skiolum Bf; saom Xb, c; frå oc: mgl. Bc, d; Oa, b; 507; Xa. oc at 507. helve at tilf. Bb. biargezt biarge Tb; frå fare: hafe með Ser fatur oc spon. oc uadz ausur. oc biargí Ta. huer sem mest tilf. Bb; Ta, b. ma frå byttum: ok ollu þui er biarga ma (frå biarga: tilf. i margen med same hand Bn) elldi með Bh, n. Her begynner fragmenta 6. / eða giallde bøte Ta, b; frå eða: sekr Bb. øyri mork Be; halfuan øyrj 507. .Silfrs. huer er æigi biærgðzt. biargr Bh; Tb; bergr Bi¸ frå er: eígí uil biarga Ta. Nu En Bf, h, n; Oa, b; Xa. ef maðr stenðr fyrir vatní/ eða er Bb, c, d, f, h, i, k, l, m, n; Na; Ob; Xa, b; ef Be; Oa; Ta, b; 6; 507. ælld frå eða: en ældr Xc. þarf at sløkkua. søkia Ob; 6. giallde sækkr Be; Ta, b. mork .Silfrs. wægnna Na. konunge tilf. Bm. oc take vathn tilf. Xa. huær sem bannar annar Xb, c; frå huær: vatn huer sem hann er Ob. / at usækiu. orsekíu Bd; frå at: mgl. Bi, k, l, m; 6; frå bannar: meinar Bh. sva frå at: mgl. Be; Ta, b; Xa. sem tilf. Bl; sem vm tilf. Ob; ok vm tilf. &. sægl oc sem Bi; eða 6. alt tilf. Be, h; Ta, b; Xa; allt þat tilf. Bm. annat adra luti Ob; alt þat som tarf 507; mgl. Bh; frå oc: sem aðra luti Oa; frå at usækiu: ok Sua segir ok at þat Sem þarf Bn. þat sem þarf tilf. Bb, c, d, e, h, i, k, l; Ta, b; Xa; 6; er þarf tilf. Bm. til naudsynía. nauðsyníar Be, h; Ta, b. oc bøte eftir .vi. tilf. Bk. skynsamra/ manna mgl. Bc. dome. frå oc: mgl. Bh, m, n. oc sva fyrir mgl. Bh vatn ef en Bn; er Oa; Xc; 6. drykkr manna liggr frå ef: þær sem þarfer manna liggia Be; Ta, b. uið. en ef men/ fara til með [tvær hendr tomar. íj (tuæím Ta, b) hondom tomom Be; Ta, b. þa er huær þeirra mgl. Bi, n. sækr mork .Silfrs. konunge við konung Be, h, k, m; Ta; Xb, c; 507; mgl. Bb, c, d, f, m; Na; Oa, b. /
Ob har inga markering i sjølve teksten, men skyt inn Um eildz ofsa her, sjølv om bolken ikkje har kapitteloverskrifter ellers; um hwß at Xc (med yngre hand); inga kapitteloverskrift, men initial Na; Xb; inga kapittelmarkering Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Oa; Ta, b; Xa; 507. EN Nu Bf; Oa. / ef maðr niðr Bi, k, l, m; Na. þarf frå maðr: menn þurfu Bf; men þíkkíast þurfua Oa; frå en: ef menn turfu Ob. at mgl. Bd. ríufa rifa 6; frå maðr: ríufa þarf Bb, c; 507. hus fyrir ælldz gange of (or Bn) gange Bb, c, d, e, f, h, k, l, m, n; Na; Oa; Ta, b; Xa; 6; 507; frå fyrir: af eildz of gange Ob. oc vil sa fyrir standa/ er þau mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 6; 507. huS mgl. Bk. a. frå vil: stendr sa fyrir sem á Be; Ta, b. þa mgl. Bm. bøte her er det tom plass midt på linja, som svarar til 8–9 bokstavar; gíallde (sekr Bh) foríngí Bb, c, d, h; giallde Bf; Oa, b; gialde fiordingi Na; 6; frå þa: sekr foríngí Bn. foringi tilf. Bi, m; Xb, c; æighande Xa. mork .Silfrs. wægnna Na; frå mork: .xl. merkr Be; Ta, b. konunge fiorðonge Bf, l; Oa, b; 507; mgl. Bb, c, d, i, m; Xa; 6. oc scal þo niðr ríufa rífa Bf; briota Ob. hus/ sem aðr tilf. Bb, c, d, f, h, i, k, l, n; Na; Xa; 6; 507. at usækíu. orseckíu Bb, c, d; frå at: mgl. Bm. en mgl. Ta. ef mgl. Tb. ælldr stoðuazt sloknar Bb, c, d, f, h, n; Ob; 6; 507; frå ælldr: sloknar Oa. uíð með Bn. Her sluttar fragmenta 6. [þau hus er við er hus Bk. níðr ero varo 6. rufín. brotín Bi; Xb, c; rifín Bk, l; frå ero: varo rofen Be; Ta; varo rífín Bf; Na; Oa, b; Tb; Xa; 507; frå niðr: ofan voro (ero Bm) rifin Bh, m, n. þa/ skulu bøar menn þeir sem sínum mgl. Na. husum mgl. Xb, c. megu tilf. Bh. hallda. frå ero: uaro rífín oc hallda bøar menn sínum husum. þa skolu þeir Bb, c, d; 507. hæillum tilf. Bm. bøta honum hínum Oa; híns Xb, c. huS sín mgl. Bl; Xb, c. af/tr iamgoð sem aðr varo. frå aðr: fyr var 507; frå þeir: gera honom íamgoð (annat huss iamgott Ta; annur huss iamgoð Tb) aftr Be; Ta, b. en ef elldr fær um þau huS er niðr varo/ rivín. slegín Bb, c, d, f; broten Be; Ta, b; rofuen Oa. þa skulu eigu Ta, b. þeir þau Oa. engu engi Bl. at tilf. Ta; a a Tb. bøta. sa scal ælldz elld Bb, c, d, e, f, h, i, m, n; Na; Oa, b; Tb; Xa, b, c; 507. abyrgiazt er siðarst/ hæuír hafðe Bb, c, d, f; Na; Oa, b; 507. i ælld með Bf; medh Ob. husi eða (i tilf. Tb) tilf. Ta, b. hendi./ som adr siger tilf. 507.
#13 Vm bryggíuʀ Bb; Xc; Vm almennenga stræte oc bryggiur Be; Vm strætes gærð ok husa leigur i kaupstað Bf; hueriar bryggiur gilldar skulu vera Bi, l; Um bryggiur gilldar Bm; hueríar brygíor giltar skolu vera ok vm almennínga Bn; vm bryggiu bøttr. strætis gerð. ok husa brott Oa Xa; vm brygíur gildar Ta, b; vm brygíu gíærð ok strætes; Wm hwsa leigu, oc æf madr fara brot þar met. Cap: 12 507; inga kapitteloverskrift Bk; Na; Ob; Xb. I Bh, n står kapittelet etter #15.
þær {N}u Ob. skulu bryggiur/ gilldar vera oc stræti strætiS gerð Bb, c, d, e, f; Na; Ta, b; Xa; frå oc: mgl. Ob. gierd tilf. 507. oc almenníngar er gialkyri oc raðS menn \46r\ meta segía Bb, c, d, f; Oa, b; 507. at gilldar se her begynner siste lakune i Bb, men av di sida er sundriven på skrå, står det nokre ord att på dei neste to linjene. oc væl Se Bf; mgl. Oa, b. førar Frå oc: mgl. Bh, m, n. oc se at gatt Gort Bb, c, d, h, i, k, l, m, n; Na; Ob; Xb, c; 6; 507; frå at: gort Be, f; Oa; Ta, b; Xa. Her begynner fragmenta 6. ínnan þess halfS mana/ðar er Ok Be. gialkyri gerer laga mgl. Bh, n. stæfnu til þæim er bøta a frå þæim: at bettar se Bh, m, n; Xa; frå gerer: hæfr stæfnu till gort at bøttar se Be, men laga er tilf. I margen etter hæfr; hefír laga stefnu gort at bøta Ta, b. fyrir Með Oa, b; frå gerer: með Bf. vattum. Haue thann tilsagt med vattum bods theim Bb; frå laga: venstre delen av spalta er bortskoren men igjen står at bøta fyrir vattom er a 6. en ef/ eigi er sva At Bf; mgl. Bb. gort. bøte konunge mgl. Bc, d, f; Na; 6; 507; frå sva: þa bøt gildí (gieldi Ob) Oa, b. mork .Silfrs. Vægnna Na. En ef prestar eða handgengnír menn/ [gera eigi skil Hallda eigi skilum (skyldom 507; slickum tilf. Na; 6; sinum tilf. Oa) upp (slikum Ob; mgl. Bk) Bc, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 6; 507. fyrir [garða sína garðe sinum Bc, d; Na; Xa; garðum (gorðum Bf, h, m, n; Oa, b; 6) sinum Be, f, h, m, n; Oa, b; Ta, b; 6. sem aðrer bøar mgl. Bm. menn Frå sem: mgl. Na; Xb, c; frå aðrer: aðr er mælt Be; Ta, b. þa fyrir bioðe Bioðum (ver tilf. Bl) Bh, l. gialkyri/ nokorum Frå En ef: oc bøen fu ont prester eller ander kuab holler icke skyll for thes gurde som andre tha skal giolkyri forbinde hann Bb, og her ender lakuna; frå fyrir: bioðum ver gialdkyrum uarom at han fyrir bioðe huerrum Bl. manne þeirra huS at læigia eða hæitur i at hafa Halða Ta; frå hæitur: hæíta latta Tb. [þar til. er Fyr en Be; Ta, b. þeir/ Vilia tilf. Ob. hallda slikum Uilía Bf; Oa; mgl. Bb, c, d, h, k, l, m, n; Ta, b; Xb. skilum mgl. 507. up mgl. Oa. fyrir garða sína Frå garða: garðom sínum Be, h, n; Oa, b; 6; frå fyrir: mgl. Xa. sem aðrer Bøar tilf. Bb, c, d, e, f, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. men./ i bønom tilf. 6.
Ef maðr brytr hus Xc; inga kapitteloverskrift, men initial Na; Xb; inga kapittelmarkering Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. EN Nu Bf; mgl. Bb, c, d; 6. ef maðr brytr up [huS eða mgl. Bf. garðz/ lið annarS tilf. Bb, c, d, f; Oa, b; 6; 507. mannz bonda Bi; mgl. 6. oc lætr opet standa frå oc: mgl. Xa. þa abyrgizt hann tilf. over linja, sannsynlegvismed same hand; sa Ob. þat allt er or brot Oa. værðr/ stolit frå er: mgl. Bi. oc gialldi bøte Be; Ta, b. mork .Silfrs. halfa Bd. halfa tilf. Bb, c, f, h, i, m, n; Oa, b; Xa; 6; 507; halfft Na. konunge. mgl. Xb, c. en halfft tilf. Na; halfa tilf. Ob; 6. hínum halfa þeim Bb, c, d, f, h, i, m, n; Xa; 6; adra halfua þeim 507. er husit huS Be, m; Ob; Ta, b; 6. atte a og (mgl. Bh) Bb, c, d, h; Na; frå husit: hus a. oc (mgl. Xa) Bf; Xa; 507; a, og her sluttar fragmenta 6. slikt eptir þui (ofundar bot tilf. Bm) Bh, m; Xa; ok (mgl. Ta, b) bætí eptír þui Bn; Ta, b; frå atte: bøte æftir þui Be. sem .vi. xii Ta; íí Tb; mgl. Bb, c, d, e, f, h, n; Na; Ob; Xa; 507. / skynsamír menn døma meta (honom tilf. Na) Bb, c, d, f, i, k, l, m; Na; Ta, b; Xa; 507. loglega til næfndir frå døma: meta skaða (mgl. Ob) Be; Ob. bæðe frå loglega: mgl. Ta, b. fyrir skaða skaðan Na. oc mgl. Bf. sua tilf. Bk; Na; sua fyrir tilf. Bl. aværka/ æftir atvikum. lagum Ta, b; frå æftir: mgl. Bm. /
#14 Vm husa læigur manna Be; vm hussa leigor ok vm melltingar i bó vorum Bh; Søkt huer uið liggr ef maðr heuer eigi locit husa leigu aðr brottu feʀ Bi; sekt er uid tækr þeím er eigí hefir loket husa leigu Bl; Um husa leigur Bm; Vm hvSa legr ef maðr lykr æigi. ok meltíng Bn; En ef maðr fær brot meðer husa læighu manz Oa; vm husa læigur Tb, der kapittelet fram til neste kapittel («Engir menn skulu kaupa korn») står etter #7; ef maðr fer i brot með husa læigu bonda Xa; Ef maðr tækr garðz man annas manz Xc, skrive med ei anna hand; inga kapitteloverskrift Bk; Na; Ob; Xb; inga kapittelmarkering Bb, c, d, f; 507; kapittelet mgl. fram til neste kapittelmarkering Ta.
En tilf. Bb, c, e; Xb, c; 507; Nu tilf. Bf; Oa, b; Xa. EF maðr fær a j Be, l; Xa, b; mgl. Bb, c, d, f, k, m, n; Na; Oa, b; Tb; 507. brot með husa læigu leigum Bi. bonda manz Bf; manna Tb; mgl. Bm; frå læigu: læighum manna Be. / oc læigir han tilf. Ob; ser tilf. Xa. huS i oðrum garði. þa scal sa husbondi giallda bøta Tb. kononge mgl. Bm, n. / mork .Silfrs. vægna Na. er byggir bygði Bb, c, d, f; Oa, b; Tb; 507. honum mgl. Bi. hus tilf. Bk, l; Tb; 507. ef hann uissi aðr tilf. Be; þat aðær Tb; Xa. at hann hafde æigi aðr tilf. Bm, n; 507. skil gort. en/ sa hinn Bf; Oa, b; þæim Tb. øyri .Silfrs. væginn Na; mgl. Bb, c, d, e, f, m, n; Oa, b; Tb; Xa; 507. er læigir. leígði Bf, m; Oa, b; Tb. En ef er Xa. maðr fær til skipS frå til: a skip Xa. oc uil brot fara tilf. Be, n; Ob; Xb, c. með frå brot: æigi luka Tb. husa læi/gu bonda oc leígir hann hus i oðrum stað tilf. Bf; Oa, b. þa er styri maðr sækr mork .Silfrs. vægenne Na. [uið konung. konunge Bi, m; Xa; mgl. Bn. en oc Be; Na; Tb; Xa. sa hín Oa. øyri syllfrs tilf. Be; Xb, c; uegnum tilf. Bi, k, l; Na. er skip mgl. Xb, c. læi/gir leigði Bi, m; Oa. til brot færðar. en oðrum øyri .Silfrs. vægnum Na; mgl. Be, i, k, l, m, n; Tb; frå en: oc øyrí Bb, c, d, f; Oa, b; 507. uið með Bn. þan hinn Bf; Na; Oa, b; frå Silfrs: þæim Xa. er hann mgl. Oa. atte mgl. Bm, tilf. i margen med yngre hand. husa læigu at/ giallda. luka Be, k, l; Oa, b; Tb; frå at: luka Bn. en ef husbonde eða frå husbonde: mgl. Be; Tb. styri maðr kallazt kuest Bn; Xb, c. eigi uíta vitað hafa Be; Tb; mgl. Oa. at hann mgl. Bk. have hafðe Bl, n. uloket/ husa læigu. þa syní með maðr Oa; mgl. Bn. sva mycklum æiði mgl. Bf. [sem fe er mykit til oc sø fe sva micit Bi. oc [se/ þa vere Oa, b. lauS i mgl. Bb, c. fra. frå i: við Xa; frå se: sev siðan lauSír við Bn. /
at bannat er (frå at: banat Bk, l) at (er Bl) caupa cornn til melltingar Bi, k, l; En ef men kaupa korn i bø varum till mælltu Oa; Vm meltíng korns Ta; vm mælttíngar korn Tb; vm korn Xc; Korn er forbodet at kiøbe till meltings. Cap: XIII 507; inga markering Bb, c, d, e, f, m, n; Xa. Engir bøar tilf. Bm. men skulu frå Engi: Engi maðr skall Oa. kaupa korn til meltingar i bø varum tilf. Bf; Oa, b; ok tilf. Bm. huarke utlenzskir/ ne eda Ob; Xa. inlendzkir. herlenzkir Xa; frå ne: mgl. Be, m. en ef mæltir kaupír Bb, c, d, f; Oa, b; 507. giallde mork .Silfrs. vægnna Na. konunge mgl. Bb, c, d, n; 507. oc vere tilf. Oa, b; se tilf. Ta; 507. upnæmt/ maltið. se malt Be, m, n; Tb; Xa. en ef hann syníar dyl Bf; Ob; dylr Oa. syní með mgl. Bk, m; frå syní: uínní Bb, c, d; Na; þa vinnj 507. æín eíns Bb, n; Xa, b, c; 507; mgl. Ta, b; frå með: sinum Oa. æiði. nema tvæggia manna vit/ní se til. þa eða Bm. giallde bøte han Ta; bøte Tb. mork .Silfrs. mgl. Bk, l; frå Xc. sem aðr. frå þa: mgl. Bn. en ef heraðz menn mgl. Bk. kaupa korn i bø/ uarom tilf. Bl, m; Oa. oc flytia føra Bi, k, l. hæím i bø tilf. Bi; i herað tilf. Bk, l. til mæltingar oc føra flytja Bm; mgl. Be, n; Ta, b. aftr mgl. Xa. siðan til solu. frå føra: híngat siþan Bi, k, l. þa mgl. Be. liggʀ/ þæim slikt sama tilf. Oa; seckt tilf. 507. uið sem bøar monnum ef þeir frå ef: er þat Xb. mælta til solu./
#15 Um kaup menn þa alla er koma til bíorguínar Bb, c, d; Huar huer skal løggia at bryggium Be; Huar siglingar men skulu leggia at bryggíum i bø Bf; huorso kaup menn skulo skipum leg{gia} Bh; huersu monnum skulu løgi taca skípum sinum Bi; huersu menn skulu leggia skipum sínum Bk, l; hvar menn skulu at bryggium leggia Bm; vm legí ok vpskípan kaupmanna Bn; Huar læghe skall taka et cetera Oa; vm kaupmen er sigla Ta, b; um kaupmanna varneng Xa; Hurusu vtlendszkar koupmen skullu varning theira J bø varum upskippa. Cap: 14 507; i Xc er det vanskeleg å lese overskrifta av di ho sannsynlegvis har vore utradert og oppattskrive seinare, men det ser ut som det står vm læghia huerso ræðe xxx; inga kapitteloverskrift Ob; Xb; inga overskrift, men større initial enn vanleg Na.
KAup menn þeir mgl. Bn. aller mgl. Na. sem koma sigla Oa, b; Ta. til/ biorgvínar. Niðarosar Na; osloar, men utradert og endra til Biorguinar sannsynlegvis med samtidig hand Oa; osloar Ob; tunsbergs Ta, b; Xb, c; N: kopstadt 507. eða annars kaupstaðar tilf. Bm. leggi oc leggia Ta, b. þar [at bryggium til bøar Bi. sem [þeir læiga liggia Oa. huS af. mgl. Bh; Xb, c. husbondom tilf. Ta, b. en oc Bb, c, d, e, i, k, l; Na; Ta, b; Xa, b, c; 507; frå af: oc Bf. þe/gar er mgl. Bf, m, n. farmr farmren Xb. er af boren þa Be; Ta, b; mgl. Na. leggi skipum þa Bh, n; skipi Oa, b; skipp Ta; mgl. Bb, c, d, e, f, i, k, l; Tb; Xa; 507. a vag utt. frå skipum: ut i fra Bm; skifpe fra brygium Na. oc rymí sva mgl. Bf. fyrir þæim/ skipum mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Ta, b; Xa, b; frå þæim: hínum Oa, b. er með farmmum fermdum skipum Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa, b; 507; fermdo skipi Ta; færðum skipum Tb; frå skipum: er viðrer fermdum skipum Xc. koma. til tilf. Bb, c, d, e, f; Oa, b; 507. en þeir þat Xb. leggi mgl. Na. fyrir til Bh. almenninga almenneng Be. er fyrir ofan stræ/te ero tilf. Na. æiga hus eða tilf. Bf. skip. garða Bh; hus Xa. eða þar læiga huS. hærbyrgí Bf; skip Na; frå fyrir: eígí eigu budír uiðr bryggíur Ta, b; frå en þeir: mgl. Oa, b. en læghe scal huer taka ser sva Bi, k; mgl. Bb, c, d, l; Na; Oa; Xb; 507. sem nu er/ mælt skilt Bk, l. ín offuann Na; ut Xb, c. i mgl. Bb, c, d, f, k, l; 507; frå sem: mgl. Be. fra æppla mgl. Na. garðe konungS oc allt mgl. Bk. a i Be. øyrar ín. frå a: til far bryggíu Xc; frå allt: ut at krockæ Na; till farbryggíu Xb; frå ín i: norðan fra konungs garðe ok suðr til olafS klaustarS Ta; mgl. Bm; Oa, b; Tb. en þeir sem bryggiu brygna Bm; farbryggíu Xb. læ/ghi hafa. eigu Bi. snui snaRi Bh. þeir þar 507; mgl. Bf, i, k, l; Oa, b; Xb, c. Skut tilf. Ta, b. stafne stofnum Bn. till tilf. 507. a vag leid Ob. utt en ok Bm. oðrum annan Be; frå snui: læggi siburtt Na. at bryggium. landí Bn; bryggíu Ta. (inn tilf. 507) En kaupmenn allír herlenzkír oc vtlenzkír hafe skípat upp uarníngí sínum ínnan .vííj. daga uírkra at føro veðri er þeir hafa at bryggíu (bryggium 507) lagt oc skípi þar upp allu i þann garð sem þeir líggía fyrir æ meðan þar uínnazt hus til tilf. Bb; 507. en Oc Be; Ta, b. ef mgl. Bd. nockor nokorír Bb, c, d; Na; Ob. i/ þeíma frå i: þessom Bf; maður af þessum Bk; af þessum Bl; Oa, b. græínum frå i: mgl. Be; Ta, b. gerer gera Bb, c, d, f; Oa, b; Xa. oðru uíS [en nu er mælt mgl. Bi, k, l. oc kiærer husbonde eða kaup\46v\maðr kaupmenn Be. þetta þat Ta, b; mgl. Bm; Oa. fyrir gialkyra. þa gere gialkyri gíalkyra Bf; hann Bm. rett frå gialkyri: hann rett af Bh, n. af tilf. Bm; a Oa. oc take mgl. Xb, c; frå gere: a gialkyri at taka Be; Ta, b. hafa halfa Be, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507. mork .Silfrs. vægna Na. af/ hínum þeim Bb, c, d, f, h, i, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507. er æína huæria þessa mgl. Bh; Ob. græín braut frå af: firir hueria græin þessa Be; Ta, b. oc hallðizt þo mgl. Bk, l. þessi skipan sem/ nu er mælt./
#16 Um siglíngar menn huar þeir skolu skípa upp varníngí sínum Bb, c, d; Vm kaupp a skípum Be; Vm vpppskipan i bø varum Bf; Hvat eigi skal aflaga sellía ok at upp Bh; huern uarning i huSum eða a torgi skal selia Bi; huern varning i husum eðr a torgi skal selía Bk, l; Vm husa leiging capitulus Bm; vm upp skípan ok kaupp Bn; Huar sælia huern skal varníng a skipum eða j budum Oa; vm alla Siglinga men Ta, b; huar varneng sæli a Xa; Forbodat varninga at koúpa oc lømma koup. 15 507; Huar mæn skolo ser uppsat taka J bø varom Xc, med ei anna hand; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb.
SUa Nu Na. er mælt oc staðfastlega tækit. vm alt landít tilf. Oa, b; er skip koma till tunsbergs oc læggia þer at bryggium tilf. Ta. at aller siglíngar siglinga Bi, k; Ta; Xb. menn þeir mgl. Bh, m, n. sem/ sigla til biorguinar Niðarosar Na; osloar Oa, b; tunsbergs Ta; Xb, c; kaupangrS Xa; norskra koupstadt 507; frå þeir: mgl. Tb. skulu skipa i huS upp varníngi sinum ok huar/ki kaupa ne sælia i a Bb, c, d, e, f, i, k, l, m; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507; af Bh, n. skipum. nema [køypt se mgl. Bf; Oa, b. til konungs garðz. þurfta Xa; frå til: i konungs garð Bl. er þar þæt Be, n; Ta, b; þetta Xb, c; frå er: en þat er Bl; 507. fyrst / fyrir boðet at kaupa malt oc eða Xb, c. miol. korn oc eða Bh; Xb, c. hunang. hvæiti oc eða Bh; Xb, c. vín. lin Bm; mgl. 507; frå oc: mgl. Bb, c, d. klæðe mgl. Na. oc eða Bh. / lerept. vadmal oc eða Bh. rug. ærtr oc eða Bh. baunír. skræið oc eða Bh. smíor. lysi oc eða Bh. mæisa silð / oc allzskynS vara. uoru Bi, m; Ta, b; Xb, c; varníngr Oa; frå oc: mgl. Be, h. flesk oc eða Bh; mgl. Xb, c. katlar katla (ok varra tilf. Bh) Bh, i, k, l, m; Ta, b; vara Na; frå oc mæisa: mgl. Bn. uax. lín tilf. Ta. oc allzskynS allr Oa, b. utlendzskr frå allzskynS: allír vtlenzkír Bf. varníngʀ frå utlendszkr: utlenszkan varneng Be, m. / En ef nokorr værðr at þui kunnr kiænðr Oa. eða oc Bb, c, d, e, h, l, m, n; 507. sannr at hann sæli sælr Be, k, m, n. þenna mgl. Be. varning/ af a Be; Xa. skipum skipi Bh, n; frå af: a skipi Bm; Ta, b. eða i af Bn, men utradert; mgl. Bf, m; Oa; Xa. oðrum stað stoðum Bn. en [i husum nu er mælt Be; Ta, b. eða a mgl. Bl; Oa. torghe. þa mgl. Bn. giallde gielðr Ob; bøte Ta, b. sa sua Ob. mork .Silfrs. vægnna Na. konunge mgl. Bb, c, d, f, i, n; Oa, b; 507. / er sælldi oc aðra sa hín Bn; Oa, b; frå oc: en aðra hínn Bf. er køypti kaupír Ta. oc gange kaup þeirra þat Bh; till 507; mgl. Bn; Oa. aftr oc hafí tilf. Bb, c, d, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa, b, c; 507. huar sit. frå oc: mgl. Be; Ta, b. En/ ef þeir kaupazt uið með Bk, n. siðan annan tíma Xa. i a Ob. løynd løynðom Ta, b; frå i: mgl. Oa. oc værðr þat uítnísfast oc tilf. Bb, c; 507. með sannendum sannu Ta, b. [upp uist prouat Oa. þa/ er sa varníngr uptøkr upnæmr Be, h, l, m, n; Oa; Ta, b; Xa; mgl. Ob. fyrir huarom tvæggia þeirra þat Bf; ef uítní ero til Ta; mgl. Bb, c, d, i, k, l, m; Na; Tb; Xa; 507; frå huarom: badum þæim Bh, n. er ivar kaupi þui þeirra (fir tilf. Na) Bb, c, d, f, h, i, k, l, m, n; Na; Xa; 507. konunge oc/ bøar monnum. frå oc: til handa Bf; mgl. Bb, c, d; 507; frå þeirra: till handa ok þat sæm i kaup þeirra kom Oa; konunge till handa ok that sem J var kaupi theira Ob. en ef þeir synía. þa tilf. Bb, c, d; Ob; 507. syni með lyrittar æiði. frå er ivar: mgl. Be. nema son somj Xa; sanne 507; mgl. Bm, n. tvæggia/ manna mgl. Oa. uítní se til. frå er ivar: mgl. Ta, b. / her skyt Bb, c, d, f inn stykket «Um pundara» som til vanleg står i kjøpebolken; variantane er førte inn der; her skyt Na inn fylgjande: Sua ær oc mælltt, at huær husfastar maðr skall æigu mælæ oc punndara oc wætt merkia skall skippunndara alla æffter pundara stæini, thæim sem mott thæckin er, huar sem hann liggr. Sua skall oc mærckia hand pundara æffter thæiri sem mott thæckinn ær, ock skulu allir pundarar Jamstorar væra. Sua mett oll oc mæla alla. Ock oll kærolldt oll æffter kopar aske, thæim er Magnus konongr gaff oss Niðarosar monnum, æigi mæiri oc æigi minni. Enn æff æigi er sua gortt. oc hæffuir nockor omarckatt, giællde morck vægnna kononnge. Engi maðr skall byggia skip pundara, ne aðrar vagir, ænn æff byggir, gialldi morck vægnna kononge.
#17 Um kaupmenn oc skipdrat þegar horn kueðr uiðr Bb, c, d; Vm skipdratt ok um nauðsyníar Be; Vm skipdratto í bø varum Bf; hvorso menn skullu ganga til skip Bh; huerir til skulu ganga skipdrattar eða huerir eigi Bi; vmm skíp drát huerír til skulu ganga Bk, l; Vm skipdrat ok vm taksetning þar vm Bm; vm skíp drat ok nauðSyníar Bn; Vm skipdratt Oa; vm kaupmen Ta, b; vm nauðsyniar at æigi ma til skip dratto koma Xa; Hurusu madr skulu at skipdrat ganga. Cap: 17, men kapittelet står etter kapittel 18; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb; kapitteloverskrift utradert Xc.
KAup men aller þa mgl. Bb, c, d, e, f, n; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. gange til skipdrattar þegar er tilf. Bl; Ob. horn kueðr kømr Be, men utradert og kveðr skrive i staden, moglegvis med same hand. uíðr/ huart sem tilf. over linja, moglegvis med same hand Be. [þeir koma hann kømr Bm. helldr tilf. Bk. norðan eða sunnan oc hafa hefir hann Bm. þeir tilf. Bf, h, n; Ob; Ta, b. veret þrear netr/ i bø. varom tilf. Oa. Sva mgl. Ta, b. skulu oc bønðr husbøndr Be, h, m, n; Oa; Ta; Xa. ganga til skipdratar skipdratto Xb. oc heraðS men sem oc 507. kaupp/ menn ef en Bn. þæir hafa .ííj. netr i bø veret. en eigi ganga gange Oa; frå eigi: engí gangí Bn; Na; Tb. fyrri ne eða Bi, k, mgl. Bl. giallda gíaldí Bn; Oa; Tb; frå eigi: engi gange fyr ne gíalde (frå ne: mgl. Bh) Be, h; Ta. nema/ síalfr tilf. Bf; Ob; þeir tilf. Bh, m; 507. uili. nema vttan Ta, b. skip mgl. Be. se sva mykit at þeirra þeir Oa; tessa Ob. þurfi þarf Bh; Ta, b. uið. raað Be; með Bn; 507; almenní till Oa. en huer sem eigi gengr/ sua mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, n; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. sem nu er mgl. Ob. melt. þa mgl. Bh, m, n; Ob. giallde bota Oa. øyri .Silfrs. væginn Na. gialkyra konunge Ta, b; mgl. Bf; Ob. fyrir hafskip. en mgl. Be; Oa; Ta, b. ærtog halfan øyrí Bf; Ob. / fyrir austr farar fara Bb, c, d, e, f, h, i, k, l; Xb; 507. skip. en mgl. Bh, n; Oa; Ta, b. halfa half Bi, m; Xa; mgl. Bf; Ob. ertog fyrir sma sma mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Ob; Xa, b, c; 507; frå fyrir: sma Na. byrðinga byrðíng Bf, i, m; Na; skip Ob; frå sma sma: byrdíngh Ta, b; frå en: halfærtog fyrir byrðíng Be; Oa. nema naudsyn nauðsyníar Bb, c, d; Na;Xa. / banne. En tilf. Bf, h, m, n; Oa, b. su Sua 507. er nauðsyn tilf. Bf, h; Oa, b. fyrst hin fyrsta Tb. at røkia guð oc hæilaga hælgha Be; Ob; Xc; frå røkia: maðr søke guðS huss oc helga Ta, b. kirkiu. oc tilf. Bb, c; 507; En tilf. Xa. ef er Bf. maðr er staddr mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507; frå er: stendr Be; Ta, b. at/ otto song songe Bm; Na;Ob; Xa. eða at mgl. Bb, c, d, m, n; Na;Oa; 507. messo. møld Ob. þa thann Ob. scal eigi taksætia. han tilf. Be. oc en Na;Oa. þo at taksætt taksættar Oa. se. mgl. Xa; frå taksætt: tagsettr er Ob. þa mgl. Bb, c, d, f. / scal hann tilf. Oa, b; sa tilf. 507. æigi fe bøta. giallda Bm. Sva scal mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; 507. oc ef [maðr ber menn bera Bb, c, d, f; Oa, b; 507. fott fong Bf. sín [til skipS a skíp Bf; Ob. eða i mgl. Bb, c, d, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507. fra frå i: af Bf. eða/ ræidir maðr mgl. Bf; Ob; Xa; 507; frå reidir: vegr Bh. manne mgl. Bb, c, d, n. .Silfr. peninga sína (mgl. Tb) Ta, b. eða tækr hann tilf. Bm. eða liggir liggr Bm, n; Oa, b. maðr tilf. Be; Oa; Ta. undir elldi oc eða maðr Xb, c. lætr brenna/ sik. eða er maðr i baðzstofo. baðe Ta, b. eða lætr maðer tilf. Na. ser bloð. eða frå lætr: at (j Oa) bloðlate Bf; Oa, b. sítr maðr tilf. Bh; Xa, b, c. ivir kono sinni tilf. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Ta, b; Xa, b, c; 507. síukri/ eða mgl. Bb, c, d, f; Ob; Xb, c. bornum. eða íuír tilf. Ta, b. þæim manne mgl. Bf; Oa, b; Xa. er hann er arftaki eftir. frå er: a arf eptir at taka Bh, m, n; Oa, b. eða maðr Ob; mgl. Bd, f; Oa. fører daudan mann/ af hendi ser. eða mgl. Bb, c, d. sítr maðr a at Bb, c, d, k, l; Ob; 507; ivir Bi; Xa; frå maðr: ifír Be; Ta, b. domom domí Bf. æda settir logdomme medri manne tilf. 507. eða sitr maðr tilf. Bk. yfir at Bb, c, d, f, i; Oa, b; 507; mgl. Be; Ta, b; Xa. mat sinum. eða mgl. Bb, c, d, f; Oa, b; frå fører: mgl. Bh, m, n. fører maðr mgl. Bb, c, d, f, h, m, n; Oa, b; frå fører: førre með manne Ta. / tak. eða æster maðr tilf. Xa; ser tilf. Xb, c. takS þan man er af or Be, m; Ob; Ta, b; Xa; frå man: sæm or Oa. bø er buín. frå af: brotbuinn er Bh, n. En tilf. Tb. æin maðr scal æ oc Na. mgl. Bb, c, d, e, h, i, k, l, m, n; Ta, b; Xa; 507. iafnan frå æ: mgl. Bf; Oa, b. / sitia vera Bn. æftir a hueriu mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Na; Oa, b; Xa; 507; frå a: i Ta, b. skipi ok at Bb, c, e, h, n; Ta, b; 507; mgl. Bd. giæta frå ok: at gøyma Oa. fanga manna þeirra Bf; æin man Be. oc sva mgl. Bb, c, d, f; 507. buðar i husum Be; Tb; eín maðr i husum Ta. ef en Xa. eigi engi Ta. er/ laS til. fyrir Bb, c, d, e, f; Na; Oa, b; Ta, b; 507. sva ok ef maðr mgl. Na. høyrir eigi horn. en ef hann frå sva: ok ef maðr Xa. høyrir horn frå en: mgl. Bb, c, d, f; Ta, b. oc frå en: eða Ob. væit frå en: æða Oa. eigi til/ huærS er tilf. Bk, l, n; Ob; Ta, b. blæS. blasit er Bh; mgl. Bm; frå oc: mgl. 507. þa sanne hann sa Oa; mgl. Bb, c, d, f; Ob. þa þesSa Bk; mgl. Oa; 507. naudsyn með tilf. Bb, d, f, h, i, k, l, m, n; Oa, b; Xa; 507. æinS æín Be, h, i, l, n; Oa, b; Xa. æiði frå þa: þat með eín eidí Sinum Ta, b. sínum tilf. Xa. fyrir gialkyra ok sva mgl. Bl. \47r\ allar aðrar mgl. Bm, n. nauðzsyníar þær sem a tilf. Bl. hér nu Bf; Oa, b; mgl. Na. ero talldar. nema sa hínn Bb, c, d, f; Na; Oa, b; 507. have loglíg tilf. Bb, c, d, f; Na; Oa, b; 507. uítní til er/ malet a. frå er: mgl. Bb, c; Oa, b; frå til: mgl. Bd, f; Na. Nu koma menn til skipdrattar. skipdratto Xb. þa mgl. Bf; Oa, b. skulu þeir mgl. Bb, c, d; Na. eigi taka fyr mgl. Xb. a fæstum reipum Bh; Ta, b frå skulu: skal æigi før a fæstum taka Xa. / en styri forsío Bf; Ob; forsíoar Oa. maðr [biðr þa. byðar þeím Ta. til tilf. Bh. En ef þeir taka fyr a festom tilf. Ta, b. oc gengr skip eigi huarke Ta, b; Xa; 507; frå skip: huarke Bb, c, d, f; Oa, b. upp eða ne Bb, c, d, f; Oa, b; Ta, b; 507. utt./ þa biði þeir tilf. Xa, lið tilf. Na. liðS mæira. Nu tilf. Bi, k, l. ganga gangi Bh; Xa; 507; ok gangi Bm. þeir oc eigi Bm; Xa; mgl. Bb, c, d, f, l; Na; Oa, b; 507; frå mæira: till þæss er mæíra kan at koma oc gange æigí Be; frå liðs: lid til þess en (er Tb) meíra kan at koma. oc gange eígí Ta, b. fyr i eigi Bh; a Oa; mgl. Bb, c, d, f; Ob; 507. brot en aðrer hínír Be, m; Ta, b; Xa; þeir Bh; allir Bi; frå mæira: manna ok gangí æigi brott fyr en þeir Bn. koma þa eða Xa. gialldi huer mgl. Xa; frå þa: eða gialldi Bh, m, n. thæira tilf. Na. / øyri .Silfrs. fyrir hafskip. en ertogh fyrir austr farar fara Bi, k; Xb. skip. frå ertogh: mgl. Bh, n. halfa en half Bi; frå en: mgl. Bm. ærtogh fyrir sma/ byrðínga. byrðing Bi, k, m, l; skip huert (mgl. Xc) Xb, c; frå sma: byrðíng Xa; frå øyri: sem þeir (mgl. Ob) køme (hæfdí komít Oa, b) eigí til þess skipdrattar (frå þess: þæirar skipdrattu Oa, b) (sem adr tilf. 507) Bb, c, d; Oa, b; 507; eígí hefði komet til þess skipdrattar Bf; frå þa: nema gíalde (bøte Ta, b) slikt sem aðr er (var Ta) skilt vm skípdráát Be; Ta, b. Nu taka þeir fyr mgl. Bb, c, d. a festum en er Xa. styri forsio Bf; Oa, b. maðr biðr. þa tilf. Be; Ta, b; Xa. oc lesta þæír tilf. Be, h; Oa, b; Ta, b. skip hanS mgl. Be, f; Na; Oa, b; Ta, b. fyriʀ/ liðløysiS famennís Oa, b. saker. giallde bøte Ta, b. styri manne firir (mgl. Bh, k) allan tilf. Be, h, k. skaða þan tha Na. er þeir gerðo gera Bh, m, n; Tb. a frå gerðo: gera ok at Be; gera at Ta. skipi hanS. en ok Bk. / konunge sem fyr skil er skilt Bb, c, d, f; Na; Oa, b; 507; skilrer Bl; skiler Bm, n; Xb; frå en: ok gere sæm fyr skylr Xa. oc biði liðS mæira. frå en: mgl. Ta, b. en ef mgl. Bh; Oa. styri maðr biðr þa tilf. Ta, b. a fæstum reipum Bh; festar Ta; mgl. Bk. taka. frå en konunge: mgl. Be. þa/ læiti þrysuar uið. en ef mgl. Oa. æigi gengr ganga Bk. þa skip mgl. Be, h, k, l, m, n; Ta, b; frå æigi: þa gengr huatke Xa. up eða ut. þa ero þeir mgl. Bn. allir mgl. Bc, d, f; Oa, b; frå þeir: mgl. Bb. or/sækir vsekir Bd, e, f, i, l (der v er tilf. over linja, sannsynlegvis med same hand), k, m; Na; Ob; Ta, b; Xa; 507. er þar varo ero Bh, i. oc gange gialkyri a tilf. Bb, c, d, f, h, i, l, m, n; Na; Ob; Ta, b; Xa; þa a tilf. 507. annat stræte en a tilf. Bi; Ob; Tb; Xa. annat kallare rennare Ta, b. ok/ æsti huærn man mgl. Bm; Xa. takS er þeir hitta finna Bh, i; Oa, b; Xa. bæðe mgl. Xa. uti oc sua tilf. Ob. ínní frå bæðe: mgl. Bh, m, n. i þeirre þeirri Be; þesse Oa; theira 507. gangu oc gange fyrre e retta til a, usikkert om det er same hand. vm/ allan bø. Sva er oc mælt frå er: ok Bn; 507. ef er Be; Xa. fæstar slítna þa mgl. Bn. er styri maðr biðr a festum mgl. Bh. taka/ þa ero þeir mgl. Bb, c, d, e, n; 507. aller usækír orseckír Bb, c, d. er þar varo. ero Bh. [en ef Nu Oa, b; Nu æf 507. styri maðr uil lata mgl. Oa; Ta, b. setia skip sít sín Bk, l; mgl. Xa. up eða ut tilf. Bb, c, d; 507. / þa scal hann lata tilf. Oa. ganga til gialkyra oc kræfia han mgl. Bf; Oa, b; Xa. hornS frå oc: mgl. Bh, m, n. um kuælðet aðr tilf. Bh; aðr firir tilf. Bm, n. oc lata tilf. Be; Ob; Ta, b; latta hann biðia tilf. Bh, n. blasa blasi Bb, c, d, f, i, k, l; Na. / til skipdrattar motz Xa; skipdratto Xb. vm morgunenn. eptir tilf. Bh, n. oc sva mgl. Ob. scal mgl. Bb, c, d, f; 507. kalla tilf. Ta, b. til mgl. Oa. allra adra tilf. 507. þeirra mgl. Be, m; Ta, b; Xa, b, c. skipa skípdratta Bn; Ta, b. er mæira ber bera Bb, c, d, h, n; Xa; 507. / en .v. lester. up æda vth at settia tilf. 507. en oll smære skip tilf. Bk, l; Oa, b; Xb, c; 507; onnr skíp tilf. Bn; oc minni tilf. Be; Ta, b. þa skíp Xa; mgl. 507. ma maðr hann Bm; frå ma: skip ma Bb, c, d. upp setia frå þa: mego upp settiazt Bf; Oa, b. oc utt fyrir mgl. Bf, h, m, n; Oa, b; frå ma: megho menn (mgl. Ta) upp sætia Be; Ta, b. uttan gialkyra løy/fi løyfis Bm; Oa. en æigi mæira mæiri Be; større Bf; Oa, b. skip. frå en: mgl. Ta, b. en huær er mgl. Oa. oðru uíS gerer en nu mgl. Na; 507. er mælt her hann er Xb; mgl. Bm, n; Oa, b; Ta, b; Xa; frå en: er Bi, l; mgl. Bk. er tilf. Xc. sækr gíallde Bf; Oa, b. / mork .Silfrs. [konunge oc bøar monnum. við bear menn oc konung Be, i, k, l, m; Ta, b; 507; við kononng Na; mgl. Bb, c, d, f; Oa, b. En ef tilf. Bh, i, k, n. þeir er þessi þessor Bb, c, d; Na; tessa Ob; mgl. Be; Tb; frå er: en Ta; frå þeir: huer þessír Oa. sma skip æiga. oc tilf. Bb, c, d, f; Ob; 507. fa ok fær Oa. æigi bøna bønar Bf; Oa; mgl. Bh, n; frå fa: fae til bonða (bønar Tb) Ta, b. / lið til tilf. Bi, k, l, m, n; Na; Xa, b, c; 507. at dragha þessor þesse Bb, c, d, i; Xa, b, c. sma mgl. Bb, c, d, i; Na; 507; frå þessor: þessi Bh, k, l, m, n. skip frå dragha: sætía Oa; Ta, b; till setia Ob. upp frå at draga: til upp at seítia Bf. eða frå skip: æigu fae till bonda lið at sætia þau upp oc Be utt. þa En ef hann (mgl. Tb) fær æigi Be; Ta, b. kræfi sa sua Bd, e, f, i, k, l; Na; Oa, b; Ta, b; Xa; 507; mgl. Xb, c. hornS sem aðr er/ mælt um hin tilf. Ob. støri stor Be; Ta, b; frå aðr: adrír vattar alt við híns styrí manz Oa. skip. [Lang skip Land Oa. ma scal Ob. up sætia huær sa mgl. Na. maðr frå sa: mgl. Bb, c, d, e, f, h, i, k, l, m, n; Oa, b; 507. er frå sa: Sem han Ta, b; Xa. uil. þo at/ hann mgl. Bf; Ob. spyri ecki mgl. Bi. gialkyra mgl. Bh, m, n. løyuiS frå hann: æigi se giællkyria løyuí Oa. til. til Bf; at Bi, k; Xa; frå løyuiS: att Be; Ob; Ta, b; Xb. / her skyt 507 inn stykket «Um pundara», som til vanleg står i kjøpebolken. Variantane er førte inn der.
#18 Vm upskipan vtlenszkra manna Be; at utlendir menn skulu eigi upp skipa fyʀ Bh; ef maðr søll undan forboði konungS Bi; ef maðr selr undan forboði konungS Bk, l; Vm upp skipan suðr manna Bm; vm upskípan vtlenskra manna j bæ varvm B Vm upp skipan vttlænskra manna Oa; her segir (frå her: mgl. Tb) vm utlenzskra manna up Skipan Ta, b; vm utlenzka kaupmenn (mgl. Xc) Xa, c; Hurusu vtlendtzkrar koupmenn skulu varning þeira upskipa. 18 507; inga kapitteloverskrift Na; Ob; Xb; inga kapittelmarkering Bb, c, d, f.
En tilf. Be; Ta, b; Xc; 507; Nu tilf. Bf; Oa, b. EF En Bb, c, d; Xa. kaup men utlenðzskir skipa fyr upp mgl. Bf. af or Oa. skipi skipum sinum Bi, k, l; 507; frå af: varnenge sínum Xa; mgl. Be, h, m, n; Ta, b. en þeir spyria leyfiss at tilf. Bh, m, n; Ta, b; Xa. þann løyfiS at þæn Be; frå spyria: haffua thæss orloff Na; frå þeir: þess er (se 507) lof til Bb, c, d; 507; þess orlof er til Bf; Oa, b. / er fyrir konungS garðe er. ræðr Bb, c, d, e, f; Oa, b; Ta, b; Xa, b; 507; mgl. Xc. þa er hann tilf. Bl; er tilf. Xa. sækr giælldí Oa, b. mork oyri Bk. .Silfrs. við konung tilf. Be, h, m, n; Xa. sa mgl. Xa. þo tilf. Ta, b. er þat gerer. sva sa Bb, c, d, f, l; Na; 507; ok sua sa Bh. er oc frå sua: ok sa er en Xa. sækr frå er: ok Bm. mork oyri Bk. / .Silfrs. mgl. Na; frå sva: oc sua Be; Ta, b. sa mgl. Bb, c, d, f, h, l; Na; Oa, b; Xa; 507. er frå sva: ok ef Bn. hann tilf. Be. sælr flytr Oa. undan hanS konungS Be, h, m, n; Oa; Ta, b; 507. forboði. oc mgl. Bb, c, d. flyti føri Bi, k, l; flytr æigi Bn. tho Ob. aftr þat sem hann sælldi undir/ iamnt værð sua tilf. Be; Ta, b. sem annara mgl. Be; Ta, b. manna mgl. Na. gengr frå sem: ok annara manna er Bn. a i Bh, k, l; Ta, b; Xa; mgl. Bm. millum. frå a: i milli Na; frå værð: ualld oc uerð sem annar gefr Bb, c, d, f; Oa, b; 507. oc en Oa, b. a sa sokn sok Ob. a þessu þui Bh, m, n; frå a: þessa Be. eʀ/ fyrir garðinum konungS garðe Bb, c, d, f; Na; Oa, b; Xa; 507. er. ræðr Be, k; Ta, b. En hann scal tekit hafa slikt sem hann uil til tilf. Be; tekit hafa at tilf. Bk. kaupa. mgl. Bb, c, d, f, h, l, n; Oa, b; Ta, b; Xa; 507. ínnan .ííj./ dagha natta Xa. forfalla laust. ellar æda Oa, b; Ta, b; Xa; 507. sæli hann tilf. Na; hinn tilf. Xa. hueríum er tilf. med same hand. hann tilf. Be, f, h, k, m, n; Na; Ob; Ta, b; Xa, b, c; 507. uil at usekiu. orsekíu Bb, c, d, f; frå at: sectar laust Ob; mgl. Be; Ta, b. her skyt Bh inn stykket «Um pundara» som til vanleg står i kjøpebolken; variantane er førte inn der; her skyt Na inn stykket: Kononnger æða hanns wmboðz maðr a fyrst kaup á ollum varnenge, æða tarfføyndum huart sem falltt haffua Jndlænsker, æða wtlænnskir, tha skal honom fyrst sælia fir slict værd sem adrer kaupa, oc vm alltt thet er han tyckis turffa kaups á oc falt er, tha skall hans vmboðz manne fyrst sælia er hann gærir thill.
Boken er utgitt av Nasjonalbiblioteket
Last ned hele boken til mobil/nettbrett i .epub-format eller som .mobi. Du kan også skrive ut boken som .pdf eller html.
Noreg var i forhistorisk tid eit bygdesamfunn, men i mellomalderen blei små sesongdrivne handelsplassar etter kvart større og meir etablerte, og i ein periode var Bergen den største byen i Skandinavia. Livet i byane var annleis enn på bygda, og det var tidleg behov for ei særskild lov for byane. Bylova til Magnus Håkonsson Lagabøte (1238–1280, konge av Norge 1263–1280) blei vedteken i 1276 og erstatta eldre lover som handla om byar og sjøfart, dei fleste av desse er no tapte. Magnus Lagabøtes bylov er ei viktig historisk kjelde, og gjev eit rikt innsyn i byordning og handel i dei norske mellomalderbyane.
Bylova kom sist ut på norrønt i 1848 ved Rudolf Keyser og P. A. Munch. Denne nye utgåva kollasjonerer mellom anna eitt handskrift og seks fragmenterte handskrifter som Keyser og Munch ikkje har brukt, samt eit fullstendig variantapparat.